Gliceryna w kosmetykach: co to jest i jak działa na skórę

Co to jest gliceryna (glicerol)

Gliceryna i glicerol to dwie nazwy jednej substancji. Mają ten sam numer CAS 56-81-5, a w składzie kosmetyku występują pod nazwą Glycerin. Jej cząsteczka to łańcuch trzech atomów węgla z trzema grupami hydroksylowymi, dlatego chemicy zaliczają ją do alkoholi trójwodorotlenowych.

W czystej postaci gliceryna jest przejrzysta, bezbarwna i gęsta jak syrop. Chłonie wilgoć z otoczenia, czyli jest higroskopijna.

Glicerol występuje naturalnie w tłuszczach, a organizm ssaków wytwarza go sam. W skórze ma udział w jej nawilżeniu i elastyczności. Glicerol jest też dodatkiem do żywności o numerze E 422, a na tej stronie opisujemy go jako składnik kosmetyków.

Gliceryna roślinna i kosmetyczna

Glicerynę otrzymuje się głównie z tłuszczów i olejów. Gliceryna roślinna powstaje z olejów roślinnych: po podgrzaniu, destylacji i oczyszczeniu. Glicerol można też otrzymać syntetycznie z propenu. Na liście składników każda z tych odmian ma ten sam zapis, Glycerin.

Każdy nasz kosmetyk jest wegański. Listę składników, które mogą pochodzić od zwierząt, znajdziesz na stronie Kosmetyki wegańskie.

Jak działa gliceryna na skórę

Najważniejsza z właściwości gliceryny to wiązanie wody. Gliceryna jest humektantem, czyli substancją, która ściąga wodę i ją zatrzymuje. Humektanty pobierają wodę z dwóch stron: z głębszej warstwy skóry do naskórka, a gdy powietrze jest wilgotne, także z otoczenia. Przegląd o kosmetykach nawilżających z 2016 roku nazywa glicerol najskuteczniejszym humektantem.

Przegląd badań z British Journal of Dermatology wymienia trzy efekty glicerolu na naskórku:

• lepsze nawilżenie warstwy rogowej,
• sprawniejszą funkcję barierową,
• lepsze właściwości mechaniczne skóry.

Autorzy zwracają uwagę, że nawilżenie glicerolem jest szczególnie ważne w chłodne, suche dni, na przykład zimą.

W badaniu z podwójnie ślepą próbą 17 zdrowych osób przez 10 dni smarowało jedną stronę ciała kremem z 20% gliceryny, a drugą tym samym kremem bez gliceryny. Po kremie z gliceryną skóra była istotnie lepiej nawilżona.

Wodę przyciągniętą do naskórka łatwo jednak stracić przez parowanie. Receptury łączą więc glicerynę z emolientami, czyli głównie olejami i tłuszczami, które nadają skórze miękkość i gładkość, oraz ze składnikami okluzyjnymi, które tworzą na niej warstwę chroniącą przed utratą wody. Dermatolodzy z American Academy of Dermatology radzą przy suchej skórze szukać kremu albo maści z jednym ze składników z ich listy. Glicerynę wymieniają na niej obok kwasu hialuronowego i masła shea.

Do czego służy gliceryna w kosmetykach

Baza CosIng, prowadzona przez Komisję Europejską, wymienia przy glicerynie 10 funkcji, czyli zastosowań w kosmetykach. Najważniejsza w pielęgnacji jest rola humektantu: gliceryna wiąże wodę i pielęgnuje skórę. Chroni też skórę, pielęgnuje włosy, rozpuszcza inne składniki, reguluje gęstość kosmetyku i bywa składnikiem zapachowym. Pojawia się również w kosmetykach do pielęgnacji jamy ustnej.

W kremie gliceryna współpracuje z innymi rodzajami składników nawilżających:

Rodzaj składnika	Co robi	Przykłady w składzie (INCI)
Humektanty	przyciągają wodę i wiążą ją w naskórku	Glycerin (gliceryna), Sodium Hyaluronate (hialuronian sodu), Urea (mocznik)
Emolienty	głównie oleje i tłuszcze; skóra jest po nich miękka i gładka	Butyrospermum Parkii Butter (masło shea), oleje roślinne
Składniki okluzyjne	zostawiają na powierzchni skóry barierę spowalniającą utratę wody	Paraffinum Liquidum (parafina), Petrolatum (wazelina)

O moczniku, drugim humektancie z tabeli, piszemy na stronie Mocznik.

Gliceryna na twarz, dłonie i włosy

Glicerynę nakładaj w gotowym kosmetyku: w toniku, serum albo kremie, gdzie działa razem z innymi składnikami pielęgnującymi.

Gliceryna na twarz

1. Po umyciu przetrzyj twarz tonikiem. Tonik do twarzy łagodzący łączy aloes z gliceryną, pantenolem i alantoiną. Nanieś go na płatek i przetrzyj twarz od środka na zewnątrz, bez spłukiwania. Więcej o tym kroku piszemy w poradniku Tonik do twarzy.
2. Wklep serum. W Multifunkcyjnym serum do twarzy gliceryna należy do głównych składników, obok pantenolu i hialuronianu sodu. Rano i wieczorem, zaraz po toniku, nanieś odrobinę na twarz oraz szyję i dekolt. Jak wybrać serum, wyjaśniamy w osobnym poradniku o doborze serum.
3. Na koniec nałóż krem. Serum możesz stosować samodzielnie albo pod kremem nawilżającym, który ograniczy parowanie wody ze skóry.

Gliceryna na dłonie

Nasz Regenerujący krem do dłoni zawiera glicerynę w parze z masłem shea. Gliceryna zatrzymuje wodę w wierzchniej warstwie naskórka dłoni, a masło shea jako emolient sprawia, że skóra rąk jest miękka i gładka. Odrobinę kremu wmasuj w dłonie po każdym ich umyciu i zawsze, kiedy są suche. Pielęgnację rąk zimą i przy częstym myciu omawiamy w poradniku Suche dłonie. Inne kosmetyki do rąk i stóp zebraliśmy w dziale Dłonie i stopy.

Gliceryna na włosy

W kosmetykach do włosów gliceryna działa według CosIng jako składnik kondycjonujący włosy. Na skórę głowy możesz sięgnąć po wcierkę BioBalance Scalp, w której gliceryna i kwas hialuronowy zatrzymują wodę, a skóra głowy pozostaje nawilżona. Mocno wstrząśnij butelką, spryskaj wcierką suche włosy przy samej skórze i wmasuj ją opuszkami palców. Zostaw ją na 1-2 godziny i dopiero potem umyj głowę. Sięgaj po nią 1 albo 2 razy w tygodniu. Tę wcierkę sprawdziliśmy w badaniu na 20 osobach:

Cały zabieg omawiamy w poradniku Wcierka do skóry głowy, a o przesuszonej skórze głowy piszemy w tekście Sucha skóra głowy. Szampony, odżywki i wcierki zebraliśmy w dziale Włosy.

Jak sprawdzić glicerynę w składzie

Na etykiecie, w wykazie składników INCI, gliceryna ma jedną nazwę: Glycerin.

Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej. Te, których jest mniej niż 1%, mogą stać w dowolnej kolejności. Całą etykietę, pozycja po pozycji, omawiamy w poradniku Jak czytać skład kosmetyku.

Nie myl gliceryny ze składnikami o podobnych nazwach. Glyceryl Stearate Citrate to inny składnik: według CosIng emolient i emulgator. Alcohol i Alcohol Denat. to alkohol etylowy, który ma w bazie CosIng osobny wpis.

W wielu naszych kosmetykach gliceryna należy do głównych składników: w multifunkcyjnym serum do twarzy, bogatym elixirze do twarzy, toniku łagodzącym, kremie do dłoni i wcierce BioBalance Scalp. Kosmetyki do pielęgnacji twarzy zebraliśmy na półce Twarz.

Czy gliceryna jest szkodliwa?

W kosmetykach gliceryna jest bezpieczna. Cosmetic Ingredient Review (CIR), amerykański panel ekspertów oceniający składniki kosmetyków, przeanalizował badania na zwierzętach i ludziach. W raporcie opublikowanym w 2019 roku panel uznał glicerynę za bezpieczny składnik kosmetyków w ilościach i stężeniach, w jakich się jej używa. W Unii Europejskiej gliceryna nie podlega w kosmetykach żadnym ograniczeniom.

Każdy nowy kosmetyk sprawdź najpierw na małym fragmencie skóry. Amerykańska Akademia Dermatologii radzi nakładać go przez 7-10 dni, dwa razy dziennie, w zgięciu łokcia. Jeśli skóra się nie zaczerwieni, nie zacznie swędzieć ani puchnąć, możesz go używać. Chroń oczy przed kontaktem z kosmetykiem. W ciąży skonsultuj wybór kosmetyków z lekarzem prowadzącym.

Jeśli mimo codziennego nawilżania skóra dalej jest sucha albo kosmetyk ją piecze lub szczypie, umów się na wizytę u dermatologa.