Suche dłonie i pękająca skóra na dłoniach: przyczyny i pielęgnacja

Suchość skóry często najwcześniej widać na dłoniach. Najwięcej zmienisz w tym, jak myjesz ręce i kiedy nakładasz krem.

Suche dłonie: przyczyny pękania skóry

Dłonie są bardziej wystawione na wiatr, mróz i słońce niż reszta ciała i cały czas pracują: piszesz na klawiaturze, gotujesz, sprzątasz. Skóra po wewnętrznej stronie dłoni jest gruba. Dobrze chroni rękę, ale trudno ją nawilżyć.

Co wysusza skórę dłoni:

• Częste mycie i moczenie rąk. Gdy ręce często są mokre, a ty rzadko je smarujesz, słabnie bariera ochronna skóry. Łatwiej wtedy przenikają przez nią substancje drażniące i alergeny. Skórę wysusza też zmywanie, praca w ogrodzie i każde zajęcie, przy którym dłonie długo są w wodzie.
• Mydła i płyny do dezynfekcji. Niektóre mydła mocno wysuszają skórę, a żele do dezynfekcji z alkoholem zmywają z niej naturalne tłuszcze.
• Zimno i ogrzewanie. Gdy na dworze robi się zimno, w domu grzeją kaloryfery. Powietrze jest wtedy suchsze niż w innych porach roku, a dłonie stają się spierzchnięte, zaczerwienione i swędzą, czasem też się łuszczą.
• Słońce. Dłonie, których nie chronisz przed promieniowaniem UV, robią się szorstkie i suche, a z czasem pojawiają się na nich plamy i zmarszczki.
• Wiek. Z wiekiem skóra zatrzymuje mniej wody i potrzebuje więcej pielęgnacji.

Sucha skóra na dłoniach jest ściągnięta, swędzi, piecze albo mrowi. Może się łuszczyć, pękać, a nawet krwawić. Gdy jest bardzo sucha, niektóre pęknięcia robią się głębokie.

Co na suche dłonie: pielęgnacja krok po kroku

Większość tych kroków to zalecenia dermatologów z Amerykańskiej Akademii Dermatologii (AAD).

Mycie i osuszanie

1. Myj ręce letnią wodą. Myj je co najmniej 20 sekund, także między palcami i wokół paznokci. Sucha skóra to żaden powód, żeby myć ręce rzadziej: mycie usuwa bakterie i wirusy, które mogą wywołać chorobę.
2. Wybierz łagodny środek myjący. Mydła różnią się tym, jak mocno wysuszają skórę, więc czasem wypróbujesz kilka, zanim znajdziesz takie, po którym dłonie nie są suche. Możesz myć ręce żelem do mycia twarzy i ciała z hydrolizowanym owsem. Żel ma krótki skład, 13 pozycji, z dwoma łagodnymi składnikami myjącymi i gliceryną, która wiąże wodę.
3. Osuszaj ręce delikatnie. Wytrzyj je czystym ręcznikiem, ale zostaw na skórze odrobinę wody albo poczekaj, aż będą tylko lekko wilgotne. Przykładaj ręcznik do skóry zamiast nim trzeć, bo pocieranie podrażnia bardzo suchą skórę.

Krem

4. Krem nakładaj od razu, póki skóra jest wilgotna. Na wilgotnej skórze krem łatwiej się rozprowadza i zatrzymuje w niej wodę, która inaczej by odparowała. Wmasuj trochę kremu także w opuszki palców i wokół paznokci. Pasuje tu krem do rąk z gliceryną i masłem shea. W tym kremie wodę w naskórku wiąże gliceryna, a dzięki masłu shea i olejowi rycynowemu skóra dłoni staje się miękka i gładka. Wystarczy niewielka ilość: wmasuj ją, aż się wchłonie. Krem kupisz też w Zestawie Jedwabiste Dłonie i Stopy, razem z kremem do stóp, który ma 10% mocznika. Jak dbać o stopy, opisujemy w poradniku Co na pękające pięty.
5. Po płynie do dezynfekcji też sięgnij po krem. Gdy nie masz wody i mydła, amerykańska agencja zdrowia publicznego CDC zaleca płyn z co najmniej 60% alkoholu. Taki płyn mocno wysusza skórę, więc gdy wyschnie, od razu nałóż krem.
6. Smaruj dłonie kilka razy dziennie. Nakładaj krem po każdym myciu rąk i zawsze, gdy skóra wydaje się sucha. Noś go przy sobie, na przykład w torbie. Emolienty najmocniej nawilżają skórę od pół godziny do godziny po nałożeniu, a ich działanie trwa zwykle około 4 godzin.

Ochrona

7. Zakładaj rękawiczki. Zmywanie, praca w ogrodzie i ręce długo zanurzone w wodzie pogłębiają suchość skóry. Rękawiczki chronią ją przed wodą, a zimą przed zimnym, suchym powietrzem.
8. Chroń dłonie przed słońcem. Zanim wyjdziesz na słońce, posmaruj dłonie wodoodpornym kremem z filtrem, który ma SPF co najmniej 30 i chroni w szerokim spektrum promieniowania.

Krem na suche dłonie: jak wybrać

W kremach do suchych rąk spotkasz trzy grupy składników nawilżających:

• Emolienty to głównie tłuszcze (na przykład ceramidy) i oleje. Nawilżają skórę i sprawiają, że jest miękka, elastyczna i gładka.
• Humektanty, na przykład gliceryna i kwas hialuronowy, przyciągają wodę z głębszych warstw skóry do naskórka, a przy wilgotnym powietrzu także z otoczenia. Najskuteczniejszym z nich jest gliceryna. Więcej o niej przeczytasz na stronie gliceryna.
• Składniki okluzyjne, na przykład olej mineralny i wazelina, pokrywają skórę cienką warstwą, przez którą woda wolniej odparowuje. Działają najlepiej na lekko wilgotnej skórze.

Woda, którą humektant przyciągnie do naskórka, łatwo z niego odparowuje. Dlatego w kremach łączy się go zwykle ze składnikami, które tę wodę zatrzymują. Gęste kremy w tubce albo słoiczku sprawdzają się lepiej niż rzadkie balsamy z pompką.

Tak dobierzesz formę kosmetyku do dłoni:

Forma	Jaka jest	Kiedy po nią sięgnąć
Balsam	Rzadszy i lżejszy, ma mniej tłuszczu niż krem	Gdy skóra jest zwykle w normie, a przesusza się sezonowo
Krem	Gęstszy, ma więcej tłuszczu, więc mocniej nawilża	Przy suchych dłoniach, po każdym myciu rąk i w ciągu dnia
Maść	Najgęstsza i najlepiej radzi sobie z suchą skórą, ale jest tłusta w dotyku	Na noc, na bardzo suchą i pękającą skórę

W naszym kremie do rąk humektantem jest gliceryna, jeden z głównych składników, a emolientem masło shea, które pomaga też ograniczyć przesuszenie. Więcej o tym składniku przeczytasz na stronie masło shea. Pozostałe kosmetyki do dłoni i stóp są na półce Dłonie i stopy.

Jak sprawdzić skład kremu do rąk (INCI)

AAD radzi szukać w kremie lub maści do suchej skóry co najmniej jednego z tych składników:

• Gliceryna, w składzie jako Glycerin.
• Kwas hialuronowy, czyli Hyaluronic Acid. Więcej na stronie kwas hialuronowy.
• Masło shea, w składzie Butyrospermum Parkii Butter.
• Olej jojoba, opisany na stronie olej jojoba.
• Kwas mlekowy, czyli Lactic Acid. Należy do kwasów AHA, o których piszemy na stronie kwasy AHA.
• Dimetykon, czyli Dimethicone.
• Wazelina i olej mineralny, w składzie jako Petrolatum i Paraffinum Liquidum.

W niższym stężeniu, do 10%, humektantem jest też mocznik (Urea). Więcej o nim przeczytasz na stronie mocznik.

Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej. Te, których jest mniej niż 1%, mogą stać w dowolnej kolejności. Więcej o czytaniu etykiet znajdziesz w poradniku Jak czytać skład kosmetyku.

Pękające opuszki palców: dlaczego pękają i co pomaga

Opuszki pękają z tych samych powodów, które opisujemy wyżej, a palce pracują przy każdej czynności. Gdy skóra jest bardzo sucha, pęka, a pęknięcia mogą się pogłębiać.

Co pomaga na pękające palce:

• Krem w opuszki i wokół paznokci. Przy każdym smarowaniu dłoni wmasuj krem także w opuszki i skórę przy paznokciach.
• Rękawiczki do prac w wodzie. Zakładaj je do zmywania i prac w ogrodzie.
• Krem lub maść na noc. Nałóż je wieczorem i włóż bawełniane rękawiczki.

Jeśli pęknięcia na palcach bolą, krwawią albo pieką, pokaż je dermatologowi.

Maska na dłonie na noc i domowe sposoby

Wieczorem możesz zrobić dłoniom prostą maskę. Dermatolog z AAD radzi:

1. Zanurz dłonie w ciepłej wodzie albo w mleku.
2. Nałóż krem lub maść, żeby zatrzymać w skórze wilgoć.
3. Włóż bawełniane rękawiczki.
4. Włącz nawilżacz powietrza i zostaw krem na noc.

Sucha skóra potrzebuje wilgoci, a nawilżacz podnosi wilgotność powietrza w domu. Postaw go w sypialni i włączaj na czas snu. Czyść go regularnie, żeby nie rozwinęła się w nim pleśń. Do maski możesz użyć tego samego kremu do rąk, po który sięgasz w ciągu dnia.

Krem do rąk na zimę: pielęgnacja dłoni, gdy jest zimno

Zimą powietrze na dworze i w ogrzewanych mieszkaniach jest suchsze niż w innych porach roku, więc dłonie łatwiej się przesuszają i pierzchną. Wtedy smaruj je kremem częściej niż zwykle, zwłaszcza gdy ręce były mokre.

• Krem zamiast balsamu. Przy suchej skórze zacznij od kremu albo maści, bo zatrzymują w skórze więcej wody niż balsam.
• Rękawiczki na mróz. Chronią dłonie przed zimnym, suchym powietrzem.
• Nawilżacz w domu. Podnosi wilgotność powietrza w mieszkaniu.

Nasz krem do rąk z gliceryną i masłem shea zmiękcza skórę dłoni także zimą, a łatwo go mieć zawsze pod ręką: przy umywalce, w torbie, na biurku.

Bardzo suche dłonie: kiedy do dermatologa

Jeśli mimo tej pielęgnacji dłonie są nadal suche, idź do dermatologa. Uporczywa suchość bywa objawem choroby skóry albo innej choroby. Nie zwlekaj z wizytą, gdy suchość się nasila, a skóra boli, krwawi albo piecze, a także gdy dłonie są bardzo suche i bolesne, choć smarujesz je kremem przez cały dzień. Powiedz lekarzowi, jeśli jakiś kosmetyk wywołuje u ciebie pieczenie, kłucie lub podrażnienie.

Każdy nowy krem sprawdź najpierw na małym fragmencie skóry. AAD radzi przez 7-10 dni nakładać go dwa razy dziennie w zgięciu łokcia albo po wewnętrznej stronie ramienia. Jeśli skóra nie zaczerwieni się, nie zacznie swędzieć ani puchnąć, możesz go używać. Nasz krem do rąk zawiera olejek bazyliowy, czyli olejek eteryczny, który może uczulać. Unikaj kontaktu kremu z oczami.