Laboratorium włosów · test
Test na porowatość włosów. I co dalej.
Dwanaście pytań o to, jak Twoje włosy zachowują się na co dzień. Dostajesz porowatość wzdłuż pasma, proporcje PEH i plan na 14 myć, który dopasowuje się po każdym myciu.
Poradnik
Czym jest porowatość włosów?
Twoje włosy codziennie pokazują, jak przyjmują wodę i kosmetyki: jak długo schną, czy olej wsiąka, czy puszą się przy deszczu. Nasz test zbiera te obserwacje w 12 pytaniach i zamienia je w wynik na skali od 0 do 100. Dostajesz opis nasady, długości i końców, potrzeby PEH i plan 14 myć, który dopasowuje się do tego, jak włosy zareagują po każdym myciu.
mgr inż. Aleksandra Dziegieć · Zaktualizowano
Włos ma trzy warstwy: łuskę, korę i rdzeń. Łuska składa się z płytek ułożonych jedna na drugiej jak dachówki. Płytki pokrywa cienka warstwa lipidów, dzięki której włos odpycha wodę. Porowatość opisuje, jak łatwo woda i składniki kosmetyków dostają się do wnętrza włosa i jak szybko z niego uciekają.
Każdy włos jest w jakimś stopniu porowaty, a włos zniszczony jest porowaty wyraźnie bardziej. Warstwę lipidów stopniowo ścierają mycie, tarcie ręcznikiem, suszenie, słońce i zabiegi chemiczne. Powierzchnia włosa przyciąga wtedy więcej wody. Nawet zwykłe mycie z czasem wypłukuje z wnętrza włosa część białek, co w laboratorium widać jako wzrost porowatości.
W laboratorium porowatość mierzy się na przykład sorpcją azotu. W domu tego nie zrobisz, więc test patrzy na zachowanie włosów: jak szybko mokną i schną, co dzieje się z olejem i maską, jak reagują na wilgotne powietrze i jak czują się pod palcami.
Porowatość ma znaczenie, bo od niej zależy, jak włosy przyjmują kosmetyki. Po rozjaśnianiu odżywki, farby i inne preparaty wnikają we włos szybciej. Ten sam kosmetyk może więc na jednych włosach wsiąknąć bez śladu, a na innych zostać na powierzchni i je obciążyć. Gdy wiesz, jak zachowują się Twoje włosy, łatwiej dobrać rodzaj odżywki, ilość oleju i częstotliwość protein.
Test składa się z 12 pytań w siedmiu blokach: woda, kosmetyki, powierzchnia włosa, historia zabiegów, różnice wzdłuż pasma, rytm mycia i skóra głowy. Siedem pytań buduje wynik główny. Pozostałe pytania przesuwają wynik dla długości i końców (zabiegi, stan końców) albo pomagają ułożyć plan (reakcja na proteiny, częstotliwość mycia, przetłuszczanie się skóry głowy). Szczegóły opisujemy na stronie Jak liczymy wynik.
Trzy typy włosów
Wynik leży na ciągłej skali, a dla wygody dzielimy ją na trzy zakresy.
- Włosy niskoporowatewynik poniżej 35
Łuska przylega ściśle. Woda długo spływa po wierzchu, włosy schną powoli, olej i bogate maski zostają na powierzchni i łatwo obciążają pasma. Zwykle mają wyraźny połysk.
- Włosy średnioporowatewynik 35-64
Włosy dość łatwo przyjmują wodę i kosmetyki i nie tracą ich od razu. Końce często są bardziej porowate niż reszta.
- Włosy wysokoporowatewynik od 65
Łuska jest uniesiona albo częściowo starta. Włosy mokną od razu i szybko schną, chłoną olej, puszą się w wilgotne dni i bywają matowe. Włosy rozjaśniane i po zabiegach chemicznych są bardziej porowate i mocniej przyciągają składniki odżywek.
Na jednej głowie często mieszkają dwa typy. Nasada jest najmłodsza, a końce mają za sobą najwięcej mycia, czesania i słońca. Dlatego wynik pokazujemy osobno dla nasady, długości i końców.
W wyniku zobaczysz liczbę, nazwę zakresu i pasmo, w którym Twój wynik najpewniej się mieści. Test pokazuje też, na ile Twoje odpowiedzi są ze sobą zgodne. Jeśli wskazują różne kierunki, wynik mówi to wprost i podpowiada, które obserwacje warto sprawdzić przy najbliższym myciu.
Co pokazuje test ze szklanką wody
Popularny test polega na wrzuceniu włosa do szklanki wody: jeśli tonie, ma być wysokoporowaty, jeśli pływa, niskoporowaty. Taki test pokazuje głównie, jak powierzchnia włosa odpycha wodę w danej chwili, a to zależy od sebum i kosmetyków, które na niej zostały.
- Warstwa lipidów na łusce odpycha wodę. Włos tuż po myciu i włos z resztkami sebum lub kosmetyków zachowa się w wodzie inaczej, choć jego porowatość jest ta sama. Od czystości włosa zależy też tarcie na jego powierzchni.
- Pojedynczy włos jest bardzo lekki, więc napięcie powierzchniowe wody może utrzymać go na wierzchu niezależnie od porowatości.
- Wynik może też zależeć od tego, ile minut czekasz, jaka jest temperatura wody i z którego miejsca pochodzi włos.
Nie znamy opublikowanych badań, które sprawdzałyby trafność testu ze szklanką. Dlatego nasz test pyta o kilka obserwacji naraz i sprawdza, czy są ze sobą spójne. Jedna niejasna odpowiedź waży wtedy mniej.
Równowaga PEH: emolienty, proteiny, humektanty
W polskiej pielęgnacji włosów przyjmuje się prosty model: kosmetyki dzieli się według tego, co robią z włosem.
Oleje, masła, alkohole tłuszczowe, silikony. Tworzą na włosie cienką warstwę ochronną. Odżywki z takimi składnikami zmniejszają tarcie i puszenie i przywracają włosom hydrofobowość. Gruba warstwa oleju może jednak dać ciężki, tłusty wygląd. Na włosach niskoporowatych wiele osób widzi to od razu.
Na przykład hydrolizowana keratyna, proteiny owsa, pszenicy, jedwabiu. Osadzają się na łusce, a na włosach po zabiegach chemicznych, zwłaszcza po rozjaśnianiu, osadza się ich więcej. Wiele osób zauważa, że przy zbyt częstym stosowaniu włosy robią się sztywne i szorstkie.
Gliceryna, aloes, miód, kwas hialuronowy, mocznik. Wiążą wodę. W pielęgnacji przyjmuje się, że przy wysokiej wilgotności powietrza mogą nasilać puszenie, zwłaszcza na włosach wysokoporowatych.
Równowaga PEH oznacza, że w kolejnych myciach te grupy się przeplatają. W wyniku testu każda z nich ma poziom od 1 do 5 i krótki opis („proteiny co 4. mycie”, „humektanty ostrożnie”). Na tej podstawie układamy kolejność myć w Twoim planie.
Plan obejmuje 14 kolejnych myć. Terminy wynikają z tego, jak często myjesz włosy, a każdy możesz przesunąć. Co szóste mycie jest oczyszczające (szampon oczyszczający usuwa osad z kosmetyków). Jeśli skóra głowy przetłuszcza się już pierwszego dnia, mycie oczyszczające wypada co czwarte. Odstępy między myciami z proteinami i z humektantami liczymy bez myć oczyszczających, więc w planie jest tyle myć z proteinami, ile pokazuje wynik. Każde mycie ma od dwóch do czterech kroków, na przykład szampon, odżywka danego typu i olej na końce.
Jak czytać włosy po myciu
Po każdym myciu plan pyta o jedno: jakie były włosy po wyschnięciu. Masz cztery odpowiedzi.
- Dobre. Plan zostaje bez zmian.
- Sztywne. W pielęgnacji uchodzi to za znak, że protein było za dużo. Najbliższe mycie z proteinami zmienia się w mycie z emolientem, a odstęp między myciami z proteinami rośnie o jedno mycie.
- Oklapnięte. W pielęgnacji przyjmuje się, że włosy są wtedy obciążone, najczęściej emolientami. Najbliższe mycie z emolientem zmienia się w mycie z humektantem, a mycie oczyszczające przesuwa się bliżej.
- Puszące się. W pielęgnacji tłumaczy się to brakiem warstwy ochronnej albo humektantami, które przyciągają wilgoć z powietrza. Najbliższe mycie z humektantem zmienia się w mycie z emolientem.
Każda odpowiedź trafia do historii mycia, więc po kilku tygodniach widzisz, które zmiany Twoim włosom służą.
Oceniaj włosy, gdy całkiem wyschną, najlepiej w świetle dziennym. Mokre włosy wyglądają inaczej niż suche, a wiele osób ocenia je dopiero następnego dnia, kiedy widać, czy się puszą albo przetłuszczają. Jeśli przez kilka myć z rzędu odpowiadasz tak samo, na przykład „sztywne”, plan konsekwentnie przesuwa proporcje. Po dwóch tygodniach warto też zajrzeć do historii i porównać ją z wynikiem testu.
Pytania i odpowiedzi
Czy porowatość włosów się zmienia?
Tak. Rozjaśnianie i trwała ondulacja sprawiają, że łuski łatwiej się odwarstwiają. Prostownica zmienia białka włosa i osłabia jego zdolność do zatrzymywania wody. Nawet zwykłe mycie z czasem zwiększa porowatość. Nowe włosy rosną od nasady, więc porowatość odrostu i końców może się wyraźnie różnić. Test warto powtórzyć co kilka miesięcy albo po zabiegu chemicznym.
Jaka porowatość jest najlepsza?
Każdy typ inaczej przyjmuje wodę i kosmetyki, więc każdy potrzebuje innej pielęgnacji. Włosy niskoporowate łatwo obciążyć. Włosy wysokoporowate szybko przyjmują kosmetyki i potrzebują ochrony przed tarciem i wysoką temperaturą. Najwięcej daje pielęgnacja dopasowana do wyniku.
Czy kręcone włosy są wysokoporowate?
Skręt i porowatość to dwie osobne cechy. Bardzo kręcone włosy łatwiej łamią się i puszą przy rozczesywaniu, a w pielęgnacji przyjmuje się też, że mniej błyszczą. Test nie pyta o skręt. Pyta za to o puszenie i połysk, więc przy kręconych włosach te dwie odpowiedzi mogą podnieść wynik.
Jak zmniejszyć porowatość włosów?
Starta łuska nie odrasta. Możesz za to spowolnić dalsze zmiany i wygładzić powierzchnię włosów. Odżywki na pewien czas zmniejszają tarcie między włosami. Preparat ochronny przed prostowaniem ogranicza zmiany wywołane temperaturą. Pomagają też rzadsze używanie gorących urządzeń, łagodne osuszanie ręcznikiem i regularne podcinanie końców.
Czy test ze szklanką wody coś mówi?
Nie znamy badań, które sprawdzałyby jego trafność. Warstwa lipidów na łusce odpycha wodę, więc wynik może zależeć od tego, ile sebum i kosmetyków zostało na włosie. Nasz test zbiera zamiast tego kilka obserwacji z codziennej pielęgnacji, takich jak czas schnięcia i reakcja na olej, i sprawdza, czy są ze sobą zgodne.
Czy test jest darmowy?
Tak. Test, wynik i plan 14 myć są bezpłatne i nie wymagają zakładania konta. Plan zapisuje się w Twojej przeglądarce. Możesz też wysłać go sobie e-mailem albo dodać do kalendarza.
Jeśli skóra głowy swędzi, łuszczy się albo włosy wypadają bardziej niż zwykle, pokaż ją trychologowi lub dermatologowi. Test opisuje pielęgnację włosów i nie ocenia stanu skóry głowy.
Źródła
- Gavazzoni Dias MFR. Hair cosmetics: an overview. International Journal of Trichology. 2015;7(1):2-15. doi:10.4103/0974-7753.153450
- Weiand E, Rodriguez-Ropero F, Roiter Y, Angioletti-Uberti S, Dini D, Ewen JP. Understanding and controlling the friction of human hair. Advances in Colloid and Interface Science. 2025;345:103580. doi:10.1016/j.cis.2025.103580
- Kaushik V, Kumar A, Gosvami NN, Gode V, Mhaskar S, Kamath Y. Benefit of coconut-based hair oil via hair porosity quantification. International Journal of Cosmetic Science. 2022;44(3):289-298. doi:10.1111/ics.12774
- Zhou Y, Rigoletto R, Koelmel D i in. The effect of various cosmetic pretreatments on protecting hair from thermal damage by hot flat ironing. Journal of Cosmetic Science. 2011;62(2):265-282. PubMed 21635854
- Kizawa K, Inoue T, Yamaguchi M i in. Dissimilar effect of perming and bleaching treatments on cuticles. Journal of Cosmetic Science. 2005;56(4):219-226. PubMed 16130044