Składniki
Urea (mocznik) w kosmetykach: co to jest i jak działa
Mocznik to składnik naturalnego czynnika nawilżającego skóry, który wiąże wodę w naskórku. W kremie w stężeniu do 10% głównie nawilża, a powyżej 10% dodatkowo rozluźnia zgrubiały naskórek i pomaga go złuszczyć. W składzie szukaj nazwy Urea: im bliżej początku listy, tym więcej mocznika.
- INCI
- Urea
- Do 10%
- głównie nawilża
- U nas
- 20% w kremie do stóp
Mocznik to częsty składnik nawilżający w kremach do ciała i stóp. Poniżej wyjaśniamy, co robi w skórze przy różnych stężeniach, skąd się bierze i jak znaleźć go w składzie kosmetyku.
Co to jest mocznik w kremie
Mocznik to mała cząsteczka organiczna. Organizm wytwarza ją głównie w wątrobie, gdy rozkłada białka. Stąd znasz tę nazwę z wyników badań krwi. W skórze mocznik jest częścią naturalnego czynnika nawilżającego (NMF) naskórka. Pochłania wodę i jest potrzebny, żeby warstwa rogowa naskórka była dobrze nawilżona i spójna.
Gdy skóra gorzej wiąże wodę, szybciej ją traci. Zewnętrzna warstwa naskórka przestaje się wtedy równo złuszczać, a skóra robi się szorstka i grubieje. Dlatego mocznik trafia do kremów na suchą skórę. Dermatolodzy sięgają po niego od ponad 100 lat.
Skąd się bierze mocznik w kosmetykach
Nazwa kojarzy się z moczem, więc wiele osób pyta, skąd mocznik bierze się w kremie. Przemysłowo otrzymuje się go z amoniaku i dwutlenku węgla. Pod wysokim ciśnieniem tworzą one karbaminian amonu, który przy niższym ciśnieniu rozpada się na mocznik i wodę. Gotowy mocznik oczyszcza się przez krystalizację. Taki mocznik powstaje więc w procesie chemicznym, w którym nie ma surowca pochodzenia zwierzęcego.
Wszystkie kosmetyki Zielonego Laboratorium są wegańskie, także te z mocznikiem. Wegański kosmetyk to taki, w którego składzie żaden składnik nie pochodzi od zwierząt.
Jak mocznik działa na skórę
- Nawilża. Mocznik wiąże wodę, zatrzymuje ją w warstwie rogowej i zmniejsza jej utratę przez naskórek. Gdy powietrze jest suche, działa jak własny humektant skóry, czyli składnik wiążący wodę, i przejmuje część zadań wody, której wtedy brakuje. Unijna baza składników kosmetycznych CosIng zalicza go do humektantów. Podobnie wodę wiążą kwas hialuronowy i gliceryna.
- Wspiera barierę naskórka. Badania wskazują, że mocznik włącza w komórkach naskórka geny potrzebne do budowy jego zewnętrznej warstwy, między innymi geny filagryny i lorykryny. W jednym badaniu 21 ochotników przez 4 tygodnie raz dziennie nakładało preparaty z mocznikiem na przedramię i ramię: przy stężeniu 20% utrata wody przez naskórek istotnie spadła.
- W wyższym stężeniu złuszcza. Mocznik rozluźnia wiązania w keratynie, białku zgrubiałego naskórka, więc taki naskórek łatwiej się złuszcza. Złuszczają też kwasy AHA, na przykład kwas mlekowy.
Co daje mocznik w kremie, zależy więc od stężenia.
Stężenie mocznika: co znaczy 10, 30 i 50%
Dwa przeglądy badań opisują ten sam podział: do 10% mocznik przede wszystkim nawilża, a powyżej 10% także złuszcza. Przegląd z 2021 roku wyróżnia jeszcze stężenia od 30% w górę:
| Stężenie mocznika | Co robi w skórze | Gdzie go spotkasz |
|---|---|---|
| do 10% | Głównie nawilża i wspiera barierę naskórka | Kremy i balsamy do codziennej pielęgnacji suchej skóry |
| 10-30% | Nawilża, a do tego złuszcza zgrubiały naskórek | Kremy do bardzo suchej, szorstkiej skóry, na przykład stóp |
| 30% i więcej | Głównie złuszcza | Preparaty na miejscowe zgrubienia skóry i na paznokcie |
W badaniach klinicznych nad suchą skórą najczęściej sprawdzano kremy z 10% mocznika.
Na suche, popękane pięty dermatolodzy z Amerykańskiej Akademii Dermatologii (AAD) zalecają kremy z 10-25% mocznika. Jak dbać o pięty krok po kroku, piszemy w poradniku Co na pękające pięty.
Mocznik 50% to właśnie ten najwyższy przedział. Przegląd wymienia takie preparaty przy miejscowych zgrubieniach i paznokciach.
Wyższe stężenie ma swoją cenę: podrażnienia zdarzają się wtedy częściej. Stężenie dobieraj więc do potrzeb skóry. Do codziennego nawilżania suchej skóry przegląd wskazuje stężenia do 10%.
Krem z mocznikiem: jakie stężenie do dłoni, stóp i ciała
Stężenie mocznika dobierasz do miejsca, które chcesz pielęgnować, i do tego, jak bardzo sucha i zgrubiała jest tam skóra. Według przeglądu badań z 2021 roku i zaleceń AAD wygląda to tak:
| Gdzie | Jakie stężenie | Dlaczego |
|---|---|---|
| Dłonie | do 10% | Na dłoniach chodzi zwykle o codzienne nawilżanie suchej skóry. Do tego przegląd wskazuje stężenia od 2 do 10%, które nawilżają i wspierają barierę naskórka. Jak dbać o ręce, piszemy w poradniku Suche dłonie. |
| Stopy i pięty | 10-25% | Na suche, popękane pięty AAD zaleca kremy z 10-25% mocznika. W tym przedziale mocznik nawilża i zmiękcza zgrubiały naskórek. Nasz Aksamitny krem do stóp ma 20% mocznika. Pielęgnację krok po kroku opisujemy w poradniku Co na pękające pięty. |
| Ciało | do 10%, przy bardzo suchej i szorstkiej skórze 10-30% | W badaniach nad suchą skórą najczęściej sprawdzano kremy z 10% mocznika. Wyższe stężenie dodatkowo złuszcza, więc zostaw je dla skóry wyraźnie szorstkiej. |
Urea w składzie: jak znaleźć mocznik na etykiecie
W składzie (INCI) mocznik nazywa się Urea. Baza CosIng podaje dla niego cztery funkcje: wiąże wodę (humektant), kondycjonuje skórę, działa antystatycznie i buforuje, czyli pomaga utrzymać stałe pH. Przepisy UE nie wyznaczają dla mocznika osobnego limitu stężenia w kosmetykach.
Pozycja na liście mówi, czy mocznika jest w kremie dużo, czy mało. Składniki, których jest w produkcie więcej niż 1%, są wymienione od największego udziału do najmniejszego, a te poniżej 1% mogą stać w dowolnej kolejności. Urea wysoko na liście oznacza więc duży udział. Więcej o kolejności składników piszemy w poradniku Jak czytać skład kosmetyku.
Przykład z naszej półki: w Aksamitnym kremie do stóp Urea stoi na drugim miejscu. Mocznika jest w nim 20%, czyli to stężenie ze środkowego przedziału tabeli. W tym kremie mocznik wiąże wodę i nawilża suchą skórę stóp, a do tego zmiękcza zgrubiały naskórek na piętach. Masło shea natłuszcza skórę i ją zmiękcza. Masło shea dermatolodzy z AAD wymieniają wśród składników dobrych kremów na suchą skórę. Sprawdziliśmy krem w badaniu na 20 osobach.

Nie nakładaj kremu na popękaną lub podrażnioną skórę ani na rany. Olejki goździkowy i cynamonowy w jego składzie mogą uczulać, więc przed pierwszym użyciem sprawdź krem na małym fragmencie skóry. Inne kosmetyki do stóp i dłoni znajdziesz na półce Dłonie i stopy.
Czy mocznik może podrażniać
Kosmetyki z mocznikiem są zwykle dobrze tolerowane. Przegląd 81 publikacji wskazuje łagodne podrażnienie jako najczęstsze działanie niepożądane. Zdarza się ono częściej przy wyższych stężeniach, jest przejściowe.
Uczulenie na sam mocznik opisuje się rzadko. Autorzy przeglądu z 2021 roku znaleźli w literaturze jeden przypadek alergii kontaktowej po kremie z mocznikiem i uznali, że wywołał ją najpewniej inny składnik.
- Czytaj przestrogi na etykiecie. Część kremów z mocznikiem nie jest przeznaczona na popękaną lub podrażnioną skórę ani na rany.
- Reaguj na pieczenie. Jeśli po kremie czujesz pieczenie, szczypanie albo widzisz podrażnienie, odstaw go i powiedz o tym dermatologowi.
- Idź do lekarza, gdy pielęgnacja nie pomaga. Skóra, która mimo regularnej pielęgnacji pozostaje bardzo sucha, wymaga wizyty u dermatologa, bo taka suchość bywa objawem choroby skóry albo całego organizmu. Bardzo głębokie pęknięcia na piętach albo takie, które mimo pielęgnacji się nie poprawiają, także pokaż dermatologowi. Więcej o tym piszemy w poradniku Co na pękające pięty.
Mocznik jest składnikiem pielęgnacyjnym: nawilża suchą skórę i wspiera jej barierę.
Z naszej półki
Kosmetyki do tematu
Pytania
Często pytacie
Czy urea to mocznik?
Tak. Urea to nazwa mocznika w międzynarodowym nazewnictwie składników kosmetyków (INCI). W opisie kremu producent zwykle pisze „mocznik”, a na liście składników stoi Urea. Im bliżej początku listy jest Urea, tym więcej mocznika jest w kremie.
Co to jest mocznik w kremie?
Mocznik (Urea) to składnik naturalnego czynnika nawilżającego naskórka. W kremie wiąże wodę i zmniejsza jej utratę przez skórę. W stężeniu do 10% głównie nawilża, a w wyższych stężeniach także rozluźnia i złuszcza zgrubiały naskórek. W składzie szukaj nazwy Urea.
Czy mocznik w kosmetykach pochodzi z moczu?
Przemysłowo mocznik otrzymuje się z amoniaku i dwutlenku węgla. Pod wysokim ciśnieniem powstaje z nich związek, który rozpada się na mocznik i wodę. Gotowy mocznik oczyszcza się przez krystalizację. W tym procesie nie ma surowca pochodzenia zwierzęcego. Wszystkie kosmetyki Zielonego Laboratorium, także te z mocznikiem, są wegańskie.
Czy mocznik można stosować na twarz?
Według przeglądów badań mocznik w stężeniu do 10% nawilża i wspiera barierę zdrowej skóry. Wyższe stężenia złuszczają naskórek i częściej podrażniają skórę. Zanim nałożysz krem z mocznikiem na twarz, sprawdź na etykiecie, czy producent przeznaczył go do twarzy. Krem do stóp zostaw na stopy.
Czy urea w kremie jest szkodliwa?
Według przeglądów badań mocznik w kosmetykach jest dobrze tolerowany, a przepisy UE nie ograniczają jego stężenia. Przegląd z 2021 roku znalazł w literaturze tylko jeden opis alergii kontaktowej po kremie z mocznikiem, a jego autorzy uznali, że wywołał ją najpewniej inny składnik. Częściej zdarza się łagodne, przejściowe podrażnienie, zwłaszcza przy wysokich stężeniach.
Czy mocznik ma przeciwwskazania?
Mocznik jest zwykle dobrze tolerowany. Najczęściej zdarza się łagodne, przejściowe podrażnienie, częściej przy wyższych stężeniach. Czytaj przestrogi na etykiecie, bo niektórych kremów z mocznikiem nie nakłada się na popękaną lub podrażnioną skórę ani na rany. Jeśli krem piecze, szczypie lub podrażnia skórę, odstaw go i powiedz o tym dermatologowi.
Czytaj dalej
Przeczytaj też
-
Składniki Masło shea (Butyrospermum Parkii Butter): co to jest i jakie ma właściwości
Masło shea to stały tłuszcz roślinny z orzechów masłosza Parka, drzewa rosnącego w Afryce. W składzie kosmetyku znajdziesz je jako Butyrospermum Parkii Butter, a unijna baza CosIng opisuje…
-
Składniki Aloes na twarz: właściwości aloesu i jak go stosować
Aloes, czyli Aloe vera (w składzie kosmetyków Aloe Barbadensis), to sukulent, którego mięsiste liście wypełnia przezroczysty żel. Ten żel w 99% składa się z wody, a resztę stanowią…
-
Składniki Nagietek w kosmetykach: właściwości, INCI i bezpieczeństwo
Nagietek lekarski (Calendula officinalis) to roślina z rodziny astrowatych o żółtych i pomarańczowych kwiatach. W kosmetykach występuje między innymi jako ekstrakt z kwiatów, zapisywany w składzie jako Calendula…
Źródła
9
- CosIng: UREA (baza składników kosmetycznych), Komisja Europejska
- Piquero-Casals J. i in. Urea in Dermatology: A Review of its Emollient, Moisturizing, Keratolytic, Skin Barrier Enhancing and Antimicrobial Properties. Dermatology and Therapy, 2021; 11(6): 1905-1915, Springer (PubMed 34596890)
- Celleno L. Topical urea in skincare: A review. Dermatologic Therapy, 2018; 31(6): e12690, Wiley (PubMed 30378232)
- Pan M. i in. Urea: a comprehensive review of the clinical literature. Dermatology Online Journal, 2013; 19(11): 20392, Dermatology Online Journal (PubMed 24314769)
- Grether-Beck S. i in. Urea uptake enhances barrier function and antimicrobial defense in humans by regulating epidermal gene expression. Journal of Investigative Dermatology, 2012; 132(6): 1561-1572, Elsevier (PubMed 22418868)
- How to care for dry, cracked heels (2022), American Academy of Dermatology
- Dermatologists' top tips for relieving dry skin (2026), American Academy of Dermatology
- Urea (CID 1176): Methods of Manufacturing (HSDB, za: Hawley's Condensed Chemical Dictionary, 13th ed., 1997), U.S. National Library of Medicine, PubChem
- Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, art. 19 (oznakowanie, lista składników). Dz.U. UE L 342 z 22.12.2009, Parlament Europejski i Rada UE
