Składniki
Kwasy AHA: co to jest i jak je stosować
Kwasy AHA, inaczej alfa-hydroksykwasy, to kwasy organiczne, które pomagają złuszczyć zrogowaciały naskórek. Skóra robi się po nich gładsza. Najpopularniejsze w pielęgnacji są kwas glikolowy i kwas mlekowy. O sile kosmetyku decydują rodzaj kwasu, stężenie i pH. Po kwasach skóra mocniej reaguje na słońce, więc dopóki ich używasz, rano chroń ją kremem z filtrem.
Co to są kwasy AHA
Kwasy AHA, czyli alfa-hydroksykwasy, to kwasy organiczne o podobnej budowie cząsteczki. Należą do nich kwas glikolowy, mlekowy, jabłkowy, winowy i cytrynowy.
Występują w naturze: kwas glikolowy w trzcinie cukrowej, kwas mlekowy w kwaśnym mleku, a kwas cytrynowy i jabłkowy w owocach. Najczęściej producenci sięgają po kwas glikolowy i kwas mlekowy.
Kwasy AHA mają w recepturze dwie role. W kosmetykach złuszczających są składnikiem aktywnym. W innych produktach ustawiają pH. W europejskiej bazie CosIng każdy z tych pięciu kwasów ma przypisaną funkcję regulowania pH.
Jak kwasy AHA działają na skórę
Zewnętrzna warstwa naskórka składa się ze zrogowaciałych komórek, które stopniowo się złuszczają. Pod wpływem kwasów AHA komórki te słabiej się ze sobą trzymają i łatwiej odpadają. Amerykańska Akademia Dermatologii nazywa to złuszczaniem chemicznym. Przy złuszczaniu mechanicznym martwe komórki usuwa peeling z drobinkami, szczoteczka, płatek albo gąbka.
Siłę złuszczania wyznacza kilka rzeczy naraz: który to kwas, ile go jest, jakie pH ma produkt, co jeszcze zawiera i jak długo zostaje na skórze.
Po złuszczeniu skóra staje się gładsza, a krem łatwiej się na niej rozprowadza. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) podaje, że kosmetyki z AHA sprzedaje się między innymi po to, żeby poprawić teksturę skóry. Wiele kosmetyków z hydroksykwasami jednocześnie złuszcza i nawilża.
Kwas glikolowy: na co działa
Kwas glikolowy na twarz nakładasz po to, żeby złuszczyć zrogowaciały naskórek. Skóra robi się wtedy gładsza. To najprostszy kwas AHA i pierwszy, który trafił do kosmetyków pielęgnacyjnych. Jego nazwa w składzie to Glycolic Acid. Razem z kwasem mlekowym to najczęstszy kwas AHA w kosmetykach.
Także tu liczą się stężenie kwasu, pH produktu i czas, przez jaki kwas zostaje na skórze. W naszym toniku kwas glikolowy działa razem z kwasem mlekowym. Warunki, pod którymi eksperci uznają kosmetyki z kwasem glikolowym za bezpieczne, opisujemy niżej.
Kwas mlekowy: co to jest i jak działa
Kwas mlekowy to kwas AHA, który w naturze występuje w kwaśnym mleku. W składzie kosmetyku zapisuje się go jako Lactic Acid. Złuszcza zrogowaciały naskórek jak inne kwasy AHA, a do tego wiąże wodę: w bazie CosIng figuruje jako humektant i składnik pielęgnujący skórę. Tak jak pozostałe kwasy AHA ma tam też funkcję regulowania pH.
Mleczan sodu, czyli sól kwasu mlekowego, wchodzi w skład naturalnego czynnika nawilżającego naskórka. Więcej o nawilżaniu naskórka przeczytasz na stronie o moczniku.
Kwas mlekowy na twarz stosujesz tak jak inne kwasy AHA. Kroki opisujemy niżej.
Kwasy AHA, BHA i PHA: czym się różnią
Wszystkie trzy grupy to hydroksykwasy. Różnią się budową cząsteczki. Na etykiecie zobaczysz je pod takimi nazwami:
| Grupa | Przykłady i nazwy w składzie (INCI) | Co robią w pielęgnacji |
|---|---|---|
| AHA | kwas glikolowy (Glycolic Acid), mlekowy (Lactic Acid), cytrynowy (Citric Acid), jabłkowy (Malic Acid), winowy (Tartaric Acid) | złuszczają zrogowaciały naskórek; kwas mlekowy wiąże też wodę |
| BHA | kwas salicylowy (Salicylic Acid) | złuszcza; przy nim też chroń skórę przed słońcem |
| PHA | glukonolakton (Gluconolactone), kwas laktobionowy (Lactobionic Acid) | działają podobnie do AHA, z mniejszym podrażnieniem |
Kwas cytrynowy bywa zaliczany do BHA, zwykle jednak do AHA.
Który kwas wybrać, zależy od skóry. Według Amerykańskiej Akademii Dermatologii sucha albo wrażliwa skóra lepiej znosi łagodny kosmetyk złuszczający z kwasem. Skóra tłusta i grubsza zniesie mocniejsze złuszczanie. Kwasy znajdziesz też w serum; jak je wybrać, opisujemy w poradniku Serum do twarzy.
Jak stosować kwasy AHA
- Wieczorem umyj twarz. Kwasy nakładasz na oczyszczoną skórę.
- Nałóż tonik z kwasami. Nasącz nim płatek i przeciągnij po twarzy, omijając okolice oczu. Sprawdzi się tu nasz Tonik do twarzy oczyszczający z kwasami z kwasem mlekowym, kwasem glikolowym i pantenolem, który pomaga utrzymać skórę nawilżoną. Czym tonik z kwasami różni się od toniku nawilżającego, opisujemy w poradniku Tonik do twarzy.
- Nie spłukuj, nałóż krem. Krem nawilżający nałóż od razu po złuszczaniu.
- Stosuj tonik 2-3 razy w tygodniu. Mocniejszy kosmetyk złuszczający wymaga dłuższych przerw, a zbyt częste złuszczanie zostawia skórę czerwoną i podrażnioną. W dni bez kwasów przecieraj twarz Tonikiem do twarzy łagodzącym, który nawilża skórę. Jego bazą jest aloes.
- Rano chroń skórę filtrem. Krem z filtrem nakładaj, dopóki używasz kwasów, i tydzień dłużej.
Kolejność wszystkich kosmetyków, rano i wieczorem, rozpisaliśmy w poradniku o pielęgnacji twarzy. Gdzie tonik z kwasami pasuje przy skórze, która się świeci, pokazujemy w poradniku o cerze tłustej, a jak wpleść go w pielęgnację skóry z zaskórnikami, w poradniku Zaskórniki. Kosmetyki do twarzy od Zielonego Laboratorium zebraliśmy na półce Twarz.
Jak sprawdzić kwasy AHA w składzie
Na liście składników (INCI) kwasy AHA mają nazwy Glycolic Acid, Lactic Acid, Citric Acid, Malic Acid i Tartaric Acid. Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej. Te, których jest mniej niż 1%, mogą stać w dowolnej kolejności. Kwas pod koniec listy może służyć do ustawienia pH produktu.
W składzie naszego toniku znajdziesz trzy kwasy AHA: Lactic Acid, Glycolic Acid i Citric Acid. Całą listę składników toniku podajemy na jego stronie. Jak ją odczytać, wyjaśniamy w poradniku o czytaniu składu.
Czy kwasy AHA są bezpieczne?
Eksperci Cosmetic Ingredient Review (CIR) ocenili kwas glikolowy i mlekowy w kosmetykach dla konsumentów. Za bezpieczne uznali produkty, które spełniają trzy warunki: mają najwyżej 10% kwasu, pH równe 3,5 lub wyższe i chronią przed słońcem, w formule albo w zaleceniu na etykiecie.
Trzeci warunek bierze się stąd, że po kwasach AHA skóra mocniej reaguje na promienie UV. W badaniach FDA po 4 tygodniach stosowania kremu z AHA skóra o 18% łatwiej czerwieniała od promieni UV, a tydzień po odstawieniu kremu różnice znikały. Kwasy możesz więc stosować także latem. Zalecenie FDA brzmi: w czasie stosowania kwasów i tydzień po nim używaj kremu z filtrem, zakrywaj skórę ubraniem i krócej przebywaj na słońcu. Przy kwasie salicylowym (BHA) panel CIR również zaleca, by codziennie chronić skórę przed słońcem, jeśli produkt może ją na nie uwrażliwiać.
Uważaj też w tych sytuacjach:
- Nie nakładaj kwasów na rany, skaleczenia ani skórę spieczoną słońcem, a także na skórę podrażnioną lub uszkodzoną.
- Jeśli używasz kremu z retinoidem, retinolem albo nadtlenkiem benzoilu, dodatkowe złuszczanie może jeszcze bardziej wysuszyć skórę.
- Gdy po kwasie skóra piecze, swędzi, czerwienieje albo puchnie, przerwij stosowanie.
- Jeśli masz ciemniejszą karnację albo po podrażnieniach zostają ci ciemne plamy, unikaj mocnego złuszczania.
- Gdy masz wątpliwości, jaki kwas i jak często pasuje do twojej skóry, porozmawiaj z dermatologiem.
Z naszej półki
Kosmetyki do tematu
-
Oczyszczanie · Złuszczanie150 mlTonik do twarzy oczyszczający z kwasami 5%
Kluczowe: Limetka i marakuja 61,00 zł -
Pytania
Często pytacie
Jakie kwasy należą do AHA?
Do kwasów AHA, czyli alfa-hydroksykwasów, należą między innymi kwas glikolowy, mlekowy, cytrynowy, jabłkowy i winowy. W naturze są w trzcinie cukrowej, kwaśnym mleku i owocach. Kosmetyki z nimi pomagają złuszczyć zrogowaciały naskórek i wygładzić skórę. Najpopularniejsze to kwas glikolowy (Glycolic Acid) i kwas mlekowy (Lactic Acid).
Na co jest kwas glikolowy?
Kwas glikolowy pomaga złuszczyć zrogowaciały naskórek, więc skóra twarzy robi się gładsza. To najprostszy kwas AHA i pierwszy, który trafił do kosmetyków pielęgnacyjnych. Eksperci Cosmetic Ingredient Review uznają produkty z nim za bezpieczne, jeśli mają najwyżej 10% kwasu, pH od 3,5 w górę i chronią skórę przed słońcem albo zalecają na etykiecie codzienny filtr.
Co to jest kwas mlekowy?
Kwas mlekowy (Lactic Acid) to kwas AHA, który w naturze występuje w kwaśnym mleku. W kosmetykach złuszcza zrogowaciały naskórek, a przy tym wiąże wodę, bo działa jak humektant. Mleczan sodu, czyli sól kwasu mlekowego, wchodzi w skład naturalnego czynnika nawilżającego naskórka. Na etykiecie szukaj nazwy Lactic Acid.
Czym różnią się kwasy AHA, BHA i PHA?
To trzy grupy hydroksykwasów o różnej budowie cząsteczki. AHA, na przykład kwas glikolowy i mlekowy, złuszczają naskórek. Wśród BHA najczęściej spotkasz kwas salicylowy, który też złuszcza. PHA, takie jak glukonolakton i kwas laktobionowy, działają podobnie do AHA, z mniejszym podrażnieniem. Przy AHA i BHA chroń skórę filtrem.
Czy kwasy AHA można stosować latem?
Tak, jeśli chronisz skórę przed słońcem. Po kwasach AHA skóra mocniej reaguje na promienie UV, a ten efekt znika około tygodnia po ostatnim użyciu kwasów. Amerykańska Agencja Żywności i Leków radzi, żeby przez cały ten czas codziennie używać kremu z filtrem, zakrywać skórę ubraniem i krócej przebywać na słońcu.
Jak często stosować kwasy na twarz?
To zależy od kosmetyku. Po nasz tonik z kwasami sięgasz 2-3 wieczory w tygodniu. Amerykańska Akademia Dermatologii przypomina, że im mocniej produkt złuszcza, tym większe przerwy między użyciami. Jeśli skóra robi się czerwona i podrażniona, zrób przerwę, a potem nakładaj kwas rzadziej. Po złuszczaniu od razu nałóż krem.
Źródła
- Alpha Hydroxy Acids (Cosmetic Ingredients, stan na 2022-11-22), U.S. Food and Drug Administration
- Dual Effects of Alpha-Hydroxy Acids on the Skin (Tang i Yang, 2018), Molecules (MDPI) / PubMed Central
- Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity (Kornhauser i in., 2010), Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology / PubMed Central
- CosIng: GLYCOLIC ACID, LACTIC ACID, CITRIC ACID, MALIC ACID, TARTARIC ACID, SALICYLIC ACID, GLUCONOLACTONE, LACTOBIONIC ACID (baza składników kosmetycznych), Komisja Europejska
- How to safely exfoliate at home (aktualizacja 2026-02-06), American Academy of Dermatology
- Beta Hydroxy Acids (Cosmetic Ingredients), U.S. Food and Drug Administration
- Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, art. 19, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
