Tonik do twarzy: co daje, jak go nakładać i jaki wybrać

Tonik to dodatek do trzech podstawowych kroków pielęgnacji twarzy: mycia, kremu i porannego filtra. Pełną rutynę rano i wieczorem znajdziesz w poradniku Pielęgnacja twarzy krok po kroku.

Co daje tonik do twarzy

Tonik to wodny płyn, który nakładasz po myciu, a przed kremem. Dr Angela Wei, rezydentka dermatologii w Cleveland Clinic, porównuje go do bazy pod resztę pielęgnacji. Pod nazwą tonik kryją się kosmetyki o różnych zadaniach: nawilżające, z kwasami złuszczającymi i esencje.

Cleveland Clinic wymienia między innymi trzy zadania toniku:

• Domywa skórę. Delikatnie zbiera resztki brudu i makijażu, które zostały po myciu.
• Nawilża. Składa się głównie z wody, a wiele toników zawiera też składniki wiążące wodę, takie jak gliceryna czy kwas hialuronowy.
• Przygotowuje skórę na kolejne kosmetyki. Nałożony zaraz po myciu zwiększa ilość wody w zewnętrznej warstwie skóry. Według dr Wei skóra łatwiej przyjmuje wtedy serum i krem.

Tonik z kwasami AHA ma jeszcze jedno zadanie: złuszcza zrogowaciały naskórek i wygładza skórę.

Dawne toniki zawierały dużo alkoholu, który miał zbierać sebum, i często przesuszały skórę. Dzisiejsze są przeważnie nawilżające.

Tonik, toner, tonizacja: co znaczą te nazwy

Toner to angielska nazwa toniku. W tym języku tonik bywa też nazywany tonic, a niektóre toniki esencją (essence). Tonizacja, czyli tonizowanie twarzy, to krok pielęgnacji, w którym po myciu przecierasz skórę tonikiem albo rozpylasz go na twarz.

Rodzaje toników do twarzy

Toniki różnią się zadaniem i formą. W sklepach spotkasz między innymi te:

• Tonik nawilżający. Oprócz wody ma w składzie humektanty, czyli składniki wiążące wodę, na przykład glicerynę albo kwas hialuronowy.
• Tonik złuszczający, czyli z kwasami. Zawiera kwasy AHA, takie jak glikolowy czy mlekowy, albo kwas BHA, czyli salicylowy. Wygładza skórę. Na początek stosuj go co drugi dzień.
• Płyn ściągający. Zwykle ma dużo alkoholu i służy głównie do zbierania sebum. Cleveland Clinic odróżnia go od toniku.
• Tonik w sprayu. Ma postać mgiełki, którą rozpylasz prosto na twarz. Wybierz tę formę, która jest dla ciebie wygodniejsza.
• Esencja i tonik koreański. W koreańskiej pielęgnacji tonik nakłada się po myciu, a zaraz po nim esencję. Najbardziej znana wersja tej rutyny ma 10 kroków, a dermatolog dr Alok Vij z Cleveland Clinic nie poleca jej pacjentom. Ostrzega, że gdy wprowadzasz kilka nowych kosmetyków naraz, trudno ocenić, który służy skórze, a który jej szkodzi. Nowe kosmetyki dodawaj więc pojedynczo.

Jaki tonik do twarzy wybrać

Zacznij od potrzeb twojej skóry. Dr Wei radzi najpierw przeczytać skład i sprawdzić, czy tonik zawiera alkohol, a jeśli tak, to ile. Według jej porad i bazy CosIng:

Twoja skóra	Jaki tonik	Na co patrzeć w składzie (INCI)
Po myciu jest ściągnięta, sucha	nawilżający, codziennie	Glycerin, Sodium Hyaluronate, Panthenol, Aloe Barbadensis Leaf Juice
Jest szorstka, straciła gładkość	z kwasami AHA, na początek co drugi dzień	Glycolic Acid, Lactic Acid
Jest matowa, bez blasku	z kwasami AHA lub BHA albo z niacynamidem	Glycolic Acid, Lactic Acid, Salicylic Acid, Niacinamide
Jest dojrzała	nawilżający, z przeciwutleniaczami	Sodium Hyaluronate, Glycerin, Ascorbic Acid, Ferulic Acid
Szybko się błyszczy	lekki tonik, z kwasami AHA lub z niewielką ilością alkoholu	Glycolic Acid, Lactic Acid; niewielka ilość Alcohol Denat.
Łatwo się podrażnia	tonik bez intensywnego zapachu i z niewielką ilością barwników	bez rozbudowanej kompozycji zapachowej

Na codzienne nawilżanie po myciu jest nasz Tonik do twarzy łagodzący. Jego bazą jest aloes, gliceryna zatrzymuje wodę w warstwie rogowej, a pantenol pomaga skórze zatrzymać nawilżenie. Alantoina koi skórę. Gdy skóra traci gładkość, kilka wieczorów w tygodniu sięgaj po Tonik do twarzy oczyszczający z kwasami 5% z kwasem mlekowym i glikolowym. Oba toniki znajdziesz na półce Twarz.

Alkohol w toniku

Alkohol skażony ma w składzie nazwę Alcohol Denat. Przy cerze tłustej dr Wei dopuszcza niewielką ilość alkoholu w toniku. Gdy skóra po myciu jest ściągnięta, sięgnij po tonik nawilżający. Jak dbać o skórę, która szybko się błyszczy, przeczytasz w poradniku Cera tłusta: jak ją rozpoznać i pielęgnować.

Jak nakładać tonik na twarz

1. Zacznij od mycia. Zwilż twarz letnią wodą, umyj łagodnym kosmetykiem opuszkami palców i spłucz. Osusz ją miękkim ręcznikiem, lekko dociskając go do skóry.
2. Nasącz płatek kosmetyczny. Tonik nanosisz na płatek albo, jeśli ma atomizer, rozpylasz go prosto na twarz.
3. Przetrzyj twarz delikatnie. Prowadź płatek od środka ku brzegom twarzy. Skóry nie trzyj mocno, szorowanie ją podrażnia. Tonikiem z kwasami omijaj okolice oczu.
4. Zostaw tonik na skórze. Toniku nie spłukujesz.
5. Nałóż serum, potem krem. Kosmetyki układasz od najrzadszego do najgęstszego, więc tonik idzie przed serum i kremem. Przy naszym Toniku łagodzącym serum lub krem nakładasz zaraz po nim, póki skóra jest jeszcze lekko wilgotna.
6. Dopasuj częstotliwość. Tonik nawilżający możesz stosować 1-2 razy dziennie. Tonik z kwasami wprowadzaj stopniowo: na początek co drugi dzień. Nasz tonik z kwasami stosujesz 2-3 razy w tygodniu.

Płatek, dłonie czy spray

Do toniku wystarczy płatek kosmetyczny albo wacik, a tonik z atomizerem po prostu rozpylasz. Możesz też wylać kilka kropli na czyste dłonie i delikatnie wklepać je w skórę. Nasze toniki nakładasz płatkiem.

Rano czy wieczorem

Tonik nawilżający możesz stosować raz albo dwa razy dziennie, więc pasuje i do porannej, i do wieczornej pielęgnacji. Rano przecierasz nim twarz po myciu, potem nakładasz serum lub krem, a na koniec krem z filtrem. Wieczorem sięgasz po niego po demakijażu i myciu, przed serum i kremem.

Naszym Tonikiem łagodzącym przecierasz twarz codziennie, rano i wieczorem, a Tonik z kwasami zostawiasz na wieczór. W wieczory, kiedy go używasz, nakładasz go zamiast toniku łagodzącego. Rano chronisz wtedy skórę kremem z filtrem.

Tonik z kwasem glikolowym i mlekowym

Kwasy AHA (alfa-hydroksykwasy) to kwasy złuszczające. W kosmetykach to najczęściej kwas glikolowy i mlekowy, a obok nich cytrynowy. Rozluźniają połączenia między zrogowaciałymi komórkami na powierzchni naskórka, więc te łatwiej się złuszczają. Po złuszczeniu skóra robi się gładsza.

Jak mocno kwas złuszcza, zależy od jego rodzaju, stężenia i pH oraz od reszty receptury. Amerykański urząd FDA przytacza ocenę ekspertów Cosmetic Ingredient Review. Kosmetyk z kwasem glikolowym lub mlekowym uznali oni za bezpieczny, jeśli ma do 10% tych kwasów, a jego pH nie spada poniżej 3,5. Do tego formuła musi chronić skórę przed słońcem albo opakowanie zalecać codzienną ochronę przeciwsłoneczną.

Kwasy AHA sprawiają, że skóra łatwiej reaguje na słońce. Ta zwiększona wrażliwość znika w ciągu około tygodnia od odstawienia. Dlatego, dopóki używasz kwasów, i przez 7 dni po ostatnim razie:

• nakładaj krem z filtrem,
• noś odzież, która chroni przed słońcem,
• ograniczaj przebywanie na słońcu.

Badania, na które powołuje się FDA, opisujemy na stronie o kwasach AHA i słońcu.

Nasz Tonik do twarzy oczyszczający z kwasami 5% zawiera kwas mlekowy i kwas glikolowy. Kwas mlekowy dodatkowo wiąże wodę, a pantenol pomaga skórze zatrzymać nawilżenie. Jak go stosować:

• wieczorem, 2-3 razy w tygodniu, na umytą twarz, z pominięciem okolic oczu,
• potem krem, a rano krem z filtrem, także przez 7 dni po ostatnim wieczorze z tonikiem,
• tylko na skórę bez podrażnień i uszkodzeń.

Czy tonik zwęża pory

Wielkość porów zależy głównie od genów. Toniki z kwasami AHA, takimi jak glikolowy i mlekowy, albo z kwasem BHA, czyli salicylowym, pomagają za to oczyścić pory i wygładzić skórę, więc pory mogą wyglądać na trochę mniejsze.

Jak sprawdzić tonik w składzie

Skład (INCI) czytasz od początku. Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej. Te, których jest mniej niż 1%, mogą stać w dowolnej kolejności. Pierwsze pozycje mówią więc, na czym tonik jest zrobiony. Etykiety krok po kroku rozbieramy w poradniku Jak czytać skład kosmetyku.

W toniku zwróć uwagę na te nazwy. Według bazy CosIng:

• Aqua albo roślinna baza, na przykład Aloe Barbadensis Leaf Juice (aloes), na początku listy: tonik jest wodny. Aloes ma w CosIng funkcję kondycjonującą skórę.
• Glycerin (gliceryna) i Sodium Hyaluronate (sól kwasu hialuronowego): humektanty, czyli składniki, które przyciągają i zatrzymują wodę.
• Panthenol (pantenol, prowitamina B5): dba o dobrą kondycję skóry.
• Allantoin (alantoina): CosIng przypisuje jej między innymi funkcję kojącą.
• Glycolic Acid, Lactic Acid: kwas glikolowy i mlekowy, czyli kwasy AHA. Kwas mlekowy ma w CosIng także funkcję humektanta.
• Citric Acid (kwas cytrynowy): w CosIng między innymi reguluje pH kosmetyku, a FDA zalicza go też do kwasów AHA.
• Salicylic Acid (kwas salicylowy): kwas BHA. W CosIng ma między innymi funkcję keratolityczną, czyli złuszczającą.
• Niacinamide (niacynamid): ma w CosIng funkcję wygładzającą.
• Ascorbic Acid (witamina C) i Ferulic Acid (kwas ferulowy): przeciwutleniacze.
• Alcohol Denat. (alkohol skażony): CosIng wymienia wśród jego funkcji działanie ściągające i rozpuszczalnik.

Lista składników pokazuje tylko kolejność, więc stężenia kwasów szukaj na opakowaniu albo zapytaj o nie producenta.

W naszym Toniku do twarzy łagodzącym bazą jest aloes, a w składzie są też gliceryna, pantenol, alantoina oraz ekstrakty z hibiskusa, liści brzozy i ogórka. O aloesie w kosmetykach piszemy na stronie Aloes.

Tonik czy płyn micelarny

Płyn micelarny to łagodny kosmetyk myjący. Zawiera micele, czyli drobne skupiska cząsteczek myjących, które zbierają ze skóry brud, sebum i makijaż. Tonik też jest wodny, ma jednak mniejszą siłę mycia. Jego zadaniem jest nawilżyć skórę albo podać jej składniki pielęgnujące. Te dwa kosmetyki mają więc różne miejsca w pielęgnacji i jeden nie zastąpi drugiego.

Wieczorem najpierw zmywasz twarz płynem micelarnym. Jeśli nosisz filtr lub makijaż, domywasz ją łagodnym żelem. Potem przecierasz skórę tonikiem i nakładasz krem. Do pierwszego kroku nadaje się nasz Płyn micelarny do demakijażu twarzy z wodą miętową, przeznaczony do twarzy i okolic oczu. Jak zmyć makijaż bez pocierania skóry, pokazujemy w poradniku o dwuetapowym oczyszczaniu twarzy i demakijażu.

Hydrolat a tonik

Hydrolat to woda pozostała po destylacji roślin aromatycznych, z których pozyskuje się olejek eteryczny. Zawiera śladowe ilości olejku i związki rozpuszczalne w wodzie. Jego skład zależy między innymi od czasu destylacji i od tego, ile rośliny przypada na wodę.

Przykład: woda miętowa, czyli hydrolat z mięty pieprzowej, występuje w składach jako Mentha Piperita Flower/Leaf/Stem Water (kwiaty, liście i łodygi) albo Mentha Piperita Leaf Water (z samych liści). Opisujemy ją na stronie Woda miętowa.

Kosmetyki ze składnikami roślinnymi mogą zawierać substancje zapachowe. Jeśli twoja skóra reaguje na zapachy, nowy hydrolat, tak jak każdy nowy tonik, najpierw sprawdź na małym fragmencie skóry.

Na co uważać przy tonikach

• Nowy tonik najpierw sprawdź. Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) radzi nakładać nowy kosmetyk przez 7-10 dni, dwa razy dziennie, w zgięciu łokcia. Jeśli skóra się nie zaczerwieni, nie zacznie swędzieć ani puchnąć, możesz go używać.
• Po reakcji zmyj i odstaw. Przy kwasach mogą pojawić się zaczerwienienie, obrzęk, pieczenie lub swędzenie. Gdy skóra tak reaguje, delikatnie zmyj kosmetyk i więcej go nie używaj. Przy silnej reakcji idź do dermatologa.
• Kwasy tylko na skórę bez podrażnień. Omijaj okolice oczu oraz skórę podrażnioną i uszkodzoną.
• Wypryski, które nie mijają. Jeśli mimo łagodnej pielęgnacji na skórze ciągle pojawiają się wypryski, zgłoś się do dermatologa.