Poradnik
Zaskórniki i wągry: skąd się biorą i jak się ich pozbyć
Zaskórnik to zatkane ujście mieszka włosowego. Czop tworzą w nim sebum i martwe komórki naskórka. Gdy ujście jest otwarte, czop ciemnieje i powstaje wągier, czyli czarna kropka, na przykład na nosie. Zamknięty zaskórnik to drobna grudka w kolorze skóry. Co na zaskórniki na co dzień? Myj twarz delikatnie rano i wieczorem, od czasu do czasu zrób maseczkę z glinką, a kilka razy w tygodniu złuszczaj naskórek tonikiem z kwasami AHA. Zaskórników nie wyciskaj, a gdy pielęgnacja nie wystarcza, idź do dermatologa.
Zaskórnik powstaje w ujściu mieszka włosowego, dlatego pielęgnacja skupia się na dwóch rzeczach: oczyszczaniu skóry z nadmiaru sebum i złuszczaniu zrogowaciałego naskórka. Usuwanie zaskórników zostaw gabinetowi.
Nie wiesz, czy masz cerę tłustą czy mieszaną? Zrób test na typ cery: 12 pytań, wynik od razu, a do niego rutyna na rano i wieczór, którą możesz dostać na e-mail.
Zaskórnik: co to jest
Zaskórnik to zatkane ujście mieszka włosowego, czyli miejsca, z którego wyrasta włos i do którego prowadzi przewód gruczołu łojowego. Czop tworzą w nim nadmiar sebum i martwe komórki naskórka. Jak zbudowana jest skóra i gdzie leżą gruczoły łojowe, opisujemy w poradniku Budowa skóry.
Wągry to potoczna nazwa zaskórników otwartych, czyli czarnych kropek. Zaskórnikami nazywa się zarówno wągry, jak i zaskórniki zamknięte. Żaden z nich nie jest stanem zapalnym, a skóra wokół nich ma swój zwykły kolor. Ciemnieje tylko czop w otwartym ujściu.
Zaskórniki na twarzy pojawiają się najczęściej na czole i brodzie, a także na nosie i policzkach. Takie zmiany widać też na klatce piersiowej i plecach. Na jasnej skórze wągry są lepiej widoczne, bo ciemny czop odcina się od jej koloru.
Zaskórniki otwarte i zamknięte: jak wyglądają
Oba rodzaje tworzy ten sam czop z sebum i zrogowaciałego naskórka. Różnią się tym, czy ujście mieszka jest widoczne.
| Zaskórnik otwarty (wągier) | Zaskórnik zamknięty | |
|---|---|---|
| Ujście mieszka | Otwarte i poszerzone | Niewidoczne, przykryte skórą |
| Jak wygląda | Szara, brązowa lub czarna kropka, płaska albo lekko wypukła | Drobna grudka w kolorze skóry albo biaława |
| Skąd taki kolor | Keratyna w czopie styka się z powietrzem, utlenia się i gromadzi melaninę | Czop jest schowany pod skórą |
Ciemnej kropki nie zmyjesz szorowaniem, za to podrażnisz skórę.
Większość zaskórników to drobne grudki. Większe, tak zwane makrozaskórniki, mają 2-3 mm średnicy. Zaskórniki zamknięte najłatwiej dostrzec w świetle padającym z boku, które podkreśla ich wypukłość. Wiele osób nazywa je kaszką na twarzy. Jak je pielęgnować i z czym ich nie pomylić, opisujemy w poradniku zaskórniki zamknięte.
Z zaskórnikami łatwo pomylić dwie inne zmiany. Prosaki to białawe grudki o średnicy 1-2 mm, najczęściej wokół oczu, które nie powstają w mieszku włosowym. U starszych osób na czole i policzkach pojawia się też przerost gruczołów łojowych: grudki z małym wgłębieniem pośrodku, podobne do zaskórników zamkniętych. Gdy masz wątpliwości, co to za zmiana, pokaż skórę dermatologowi.
Wągry a zaskórniki: czym się różnią
Wągry to zaskórniki otwarte. Słowo „zaskórniki” obejmuje oba rodzaje: wągry, czyli czarne kropki, i zaskórniki zamknięte, czyli drobne grudki w kolorze skóry. Wszystkie tworzy ten sam czop z sebum i martwych komórek naskórka.
Wągier ma ciemny kolor, bo jego ujście jest otwarte. Zawartość czopa styka się z powietrzem, utlenia się i ciemnieje. Ten kolor ma więc niewiele wspólnego z brudem i nie zejdzie przy myciu.
Włókna łojowe czy wągry?
Szare kropki na nosie, które wracają w ciągu kilku tygodni po oczyszczeniu, to często włókna łojowe. Według Cleveland Clinic ma je każdy. To cienkie, nitkowate struktury wyściełające gruczoły łojowe, zwykła część zdrowej skóry. Najlepiej widać je na nosie, czole, brodzie i policzkach.
| Włókna łojowe | Wągry | |
|---|---|---|
| Co to jest | Nitkowate struktury wyściełające gruczoły łojowe, część zdrowej skóry | Czop z sebum i martwych komórek, który zatyka ujście mieszka |
| Jak wyglądają | Mniejsze, płaskie, szare, jasnobrązowe albo żółtawe | Ciemniejsze kropki, często lekko wypukłe |
| Po wyciśnięciu | Ujście wypełnia się znowu w ciągu około 30 dni | Mogą się pojawić znowu, gdy mieszek się zatka |
Włókien łojowych nie wyciskaj. Mocny ucisk paznokciami podrażnia skórę i może ją uszkodzić. Pielęgnacja jest ta sama co przy wągrach: łagodne mycie, maska z glinką, która pochłania nadmiar sebum, i tonik z kwasami.
Skąd się biorą zaskórniki?
Zaskórnik zaczyna się w przewodzie gruczołu łojowego. Komórki, które go wyściełają, namnażają się i rogowacieją, a gruczoł wytwarza więcej sebum. Martwe komórki razem z sebum tworzą czop, który zatyka mieszek.
Najczęściej zaczyna się to w okresie dojrzewania. Androgeny, czyli hormony płciowe, zwiększają wtedy wytwarzanie sebum i keratyny w mieszkach. Zmianom na skórze sprzyjają też wahania hormonów związane z miesiączką, ciążą i menopauzą.
Co jeszcze sprzyja zaskórnikom:
- tłuste kosmetyki do skóry i włosów, które zostawiają na skórze tłustą warstwę, w tym pomady do włosów;
- tłuste włosy opadające na czoło: olej z włosów może sprzyjać tam zmianom;
- wilgotne, parne powietrze;
- wyciskanie zmian i ścierające mycie, które mogą uszkodzić mieszek;
- palenie papierosów: zaskórniki częściej mają palacze.
Skąd się wzięły listy składników komedogennych i co z nich wynika, wyjaśniamy we wpisie o składnikach komedogennych.
Co na zaskórniki: pielęgnacja krok po kroku
Na co dzień liczą się regularne oczyszczanie skóry i złuszczanie zrogowaciałego naskórka. Jeśli twoja twarz świeci się przez cały dzień, przeczytaj też poradnik o cerze tłustej. Oto kroki pielęgnacji przy zaskórnikach.
Wieczorem
- Zmyj makijaż. NHS, brytyjska publiczna służba zdrowia, radzi zmywać go pod koniec każdego dnia. Sprawdzi się płyn micelarny z wodą miętową. Jego emulgator, Polyglyceryl-4 Caprate, zbiera makijaż i tłuste zabrudzenia na płatek kosmetyczny. Płynu nie spłukujesz. Więcej o zmywaniu makijażu przeczytasz w poradniku Demakijaż.
- Umyj twarz łagodnym żelem. Według Amerykańskiej Akademii Dermatologii (AAD) wystarczy mycie rano i wieczorem, a dodatkowo po wysiłku, przy którym się pocisz. Wybierz delikatny środek bez drobinek i rozprowadzaj go palcami, bo szorstka myjka czy gąbka mogą skórę podrażnić. Tu przyda się nasz żel z hydrolizowanym owsem, którym umyjesz i twarz, i ciało. Jego dwa delikatne składniki myjące usuwają sebum, kurz i pozostałości makijażu, a gliceryna wiąże wodę. Jeśli zaskórniki masz też na plecach albo na dekolcie, myj je tym samym żelem.
- Od czasu do czasu, po myciu, nałóż maskę z glinką. Trzymasz ją na skórze 10-15 minut, a jak jej używać, opisujemy niżej.
- W 2-3 wieczory w tygodniu sięgnij po kwasy. Nasącz płatek tonikiem oczyszczającym z kwasami i przejedź nim po umytej twarzy z dala od oczu. Toniku nie spłukujesz. Zawiera kwas mlekowy i glikolowy. Te kwasy AHA osłabiają wiązania między martwymi komórkami naskórka, dzięki czemu komórki łatwiej się złuszczają. Nie nakładaj go na podrażnioną ani uszkodzoną skórę. Jak wybrać kwas, wyjaśniamy niżej.
- Na koniec nałóż lekki krem. Wystarczy cienka warstwa.

Rano i w ciągu dnia
- Umyj twarz i nałóż krem z filtrem. AAD zaleca filtr z SPF co najmniej 30. Gdy używasz kwasów, filtr jest obowiązkowy.
- Zadbaj o włosy i trzymaj ręce z dala od twarzy. Tłuste włosy myj częściej i odgarniaj je z czoła. Dotykanie twarzy w ciągu dnia może nasilać zmiany.
- Daj kosmetykom czas. Nie wymieniaj ich co kilka dni.
Inne kosmetyki do twarzy są na półce Twarz.
Zaskórniki na czole, nosie i brodzie
Czoło, nos i broda to strefa T, która wytwarza więcej sebum niż policzki. Dlatego zaskórniki pojawiają się tam najczęściej. Jeśli błyszczy się tylko środek twarzy, masz pewnie cerę mieszaną, przy której na strefę T wystarcza cienka warstwa kremu. Na czole sprzyjają zaskórnikom tłuste włosy, więc odgarniaj je z twarzy. Drobne grudki na czole i brodzie, które czuć pod palcami, to zwykle zaskórniki zamknięte.
Domowe sposoby na zaskórniki: co ma sens
Domowa pielęgnacja to kilka prostych nawyków, opartych na zaleceniach AAD i NHS:
- mycie rano i wieczorem łagodnym żelem, palcami;
- maska z glinką od czasu do czasu, gdy skóra szybko się błyszczy;
- tonik z kwasami AHA w 2-3 wieczory w tygodniu;
- krem z filtrem każdego ranka, gdy używasz kwasów;
- ręce z dala od twarzy w ciągu dnia;
- cierpliwość: te same kosmetyki przez dłuższy czas.
Czego unikać: szorowania skóry, peelingów z drobinkami na podrażnioną skórę i wyciskania. Szorowanie podrażnia skórę, a wyciskanie grozi bliznami.
Jaki kwas i tonik na zaskórniki?
Tonik z kwasami złuszcza naskórek bez szorowania. Kwasy AHA działają na powierzchniową warstwę skóry i powodują jej złuszczanie. Siła złuszczania zależy od tego, jaki to kwas, w jakim stężeniu, przy jakim pH i z czym go połączono. Szczegóły o tej grupie kwasów są na stronie kwasy AHA, a różne rodzaje toników porównujemy w poradniku o tonikach.
| Kwas | Nazwa w składzie (INCI) | Grupa | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|---|
| Kwas glikolowy | Glycolic Acid | AHA | Razem z mlekowym najczęściej spotykany AHA w kosmetykach |
| Kwas mlekowy | Lactic Acid | AHA | Złuszcza naskórek i wiąże wodę |
| Kwas salicylowy | Salicylic Acid | BHA | Najczęściej stosowany w kosmetykach kwas BHA, też złuszcza naskórek |
Eksperci Cosmetic Ingredient Review, amerykańskiego panelu oceniającego składniki kosmetyków, uznali kwas glikolowy i mlekowy za bezpieczne pod trzema warunkami. Stężenie nie może przekraczać 10%, a pH produktu musi wynosić co najmniej 3,5. Do tego formuła ma chronić skórę przed słońcem albo opakowanie ma zalecać codzienną ochronę przed słońcem. Przy kwasie salicylowym ten sam panel też wymaga ochrony przed słońcem.
Kwasy AHA mogą zwiększać wrażliwość skóry na słońce. Krem z filtrem nakładaj więc każdego ranka, dopóki stosujesz kwasy, oraz przez tydzień po ostatnim użyciu.
Peeling z drobinkami? Do złuszczania wybierz tonik z kwasami.
Maseczka na zaskórniki i wągry z glinką
Europejska baza składników kosmetycznych CosIng przypisuje białej glince (w składzie Kaolin) kilka funkcji, w tym funkcję pochłaniającą. Jej właściwości opisujemy na stronie kaolin.
Białą glinkę i wodę miętową łączy nasza maska oczyszczająca z białą glinką. Glinka pochłania z powierzchni skóry nadmiar sebum oraz zanieczyszczenia, a ty spłukujesz je razem z maską. Pantenol w jej składzie pomaga utrzymać skórę nawilżoną. Maska przydaje się wtedy, gdy codzienne mycie nie wystarcza.
Jak zrobić maskę:
- Rozprowadź maskę na świeżo umytej twarzy i szyi, omijając okolice oczu.
- Zostaw ją na 10-15 minut.
- Spłucz ją ciepłą wodą, nie trąc skóry. Następnie użyj toniku, a na koniec kremu.
Maska zawiera olejek eteryczny z rozmarynu, a składniki zapachowe, które mogą uczulać, są wymienione w jej pełnym składzie. Przy skłonności do alergii najpierw sprawdź ją na skórze: AAD radzi nakładać nowy kosmetyk dwa razy dziennie przez 7-10 dni w zgięciu łokcia. Jeśli maska dostanie się do oka, przepłucz je wodą.
Zaskórniki na plecach i dekolcie
Zaskórniki na plecach powstają tak samo jak na twarzy: sebum i martwe komórki naskórka zatykają ujście mieszka włosowego. Według NHS zmiany tego rodzaju pojawiają się zwykle na twarzy, klatce piersiowej i plecach. Na plecach pojawiają się między innymi w górnej części, wzdłuż kręgosłupa.
Skórę pleców drażnią pot, ciepło i tarcie. AAD opisuje, że ubrania i sprzęt sportowy zatrzymują na skórze ciepło i pot, a gdy ocierają się o rozgrzaną skórę, podrażniają ją i mogą wywołać wypryski. Najczęściej chodzi o paski plecaka, ciasne ubrania do ćwiczeń i stroje z syntetycznych tkanin.
Co pomaga według porad AAD:
- Luźne ubrania do ćwiczeń z bawełny albo z tkaniny odprowadzającej pot. Pierz je po każdym treningu.
- Prysznic zaraz po wysiłku. Spocone ubranie zdejmij jak najszybciej. Gdy nie możesz od razu się umyć, zetrzyj pot chusteczką oczyszczającą.
- Mniej tarcia. Unikaj wszystkiego, co ociera się o plecy. Plecak możesz zamienić na torbę noszoną w ręce.
- Delikatne mycie. Szorowanie nasila zmiany, więc plecy myj delikatnie, dłońmi. Wystarczy ten sam łagodny żel, którym myjesz twarz.
- Bez wyciskania. Zmian na plecach też nie wyciskaj, bo to je nasila. Więcej o tym piszemy niżej.
Dekolt i klatkę piersiową pielęgnuj tak samo: myj je delikatnie, dłońmi, tym samym żelem i nie wyciskaj zmian.
Gdy zmian na plecach jest dużo, bolą albo zostawiają blizny, pokaż je dermatologowi.
Czy można wyciskać zaskórniki?
Lepiej tego nie robić. NHS i AAD radzą nie wyciskać ani nie rozdrapywać zmian na skórze, bo mogą zostać blizny.
Przy wyciskaniu część zawartości często wchodzi głębiej w skórę. To nasila stan zapalny, więc zmiana staje się bardziej widoczna i może boleć. Do skóry mogą się też dostać bakterie z palców. Wyciskane zmiany dłużej znikają i częściej zostawiają blizny lub ciemne plamy, czyli przebarwienia pozapalne. Ucisk może też rozerwać mieszek włosowy.
Zaskórnika zamkniętego nie opróżnisz bez nakłucia skóry. Jeśli chcesz usunąć zaskórniki mechanicznie, umów się do gabinetu dermatologa lub kosmetologa. Dermatolog usuwa wągry i zaskórniki zamknięte sterylnymi narzędziami.
Sprawdź swój typ cery
Zaskórniki tworzą się tam, gdzie skóra wytwarza dużo sebum. Test na typ cery pokaże osobno, ile sebum wytwarza twoja skóra i jak łatwo się podrażnia. Na końcu dostaniesz rutynę na rano i wieczór, a plan pielęgnacji możesz zapisać na e-mail.
Jak to sprawdzić w składzie
Składniki z tego poradnika znajdziesz na etykiecie pod nazwami INCI:
- Kaolin: biała glinka, składnik pochłaniający. Jest w naszej masce do twarzy.
- Glycolic Acid i Lactic Acid: kwas glikolowy i mlekowy. Te kwasy AHA spotkasz w kosmetykach najczęściej. Oba są w naszym toniku z kwasami.
- Salicylic Acid: kwas salicylowy, najczęściej stosowany w kosmetykach kwas BHA.
Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej. Te, których jest mniej niż 1%, mogą stać w dowolnej kolejności. Jak czytać całą listę, pokazujemy w poradniku o składzie kosmetyków.
Kiedy z zaskórnikami do dermatologa
Jeśli mimo regularnej pielęgnacji zaskórniki nadal są widoczne, umów się do dermatologa. Do lekarza idź wcześniej, gdy:
- obok zaskórników pojawiają się małe, czerwone i obrzęknięte grudki, które powstają, gdy sebum, bakterie i martwe komórki wnikają głębiej w skórę i wywołują stan zapalny;
- zmian jest dużo, są głębokie, bolą albo zostawiają blizny;
- nie wiesz, czy to w ogóle zaskórniki.
Prosaki i przerost gruczołów łojowych łatwo wziąć za zaskórniki, a dermatolog odróżni je podczas wizyty. Uporczywe zaskórniki może też usunąć w gabinecie.
Ten poradnik opisuje pielęgnację kosmetyczną.
Kup całą rutynę
Twoja rutyna krok po kroku
-
Krok 1: Wieczorem, demakijaż Płyn micelarny do demakijażu twarzy 104,00 zł -
Krok 2: Mycie, rano i wieczorem Hipoalergiczny żel do mycia 69,00 zł -
Krok 3: Po myciu, 10-15 minut Maska do twarzy głęboko oczyszczająca 59,00 zł -
Krok 4: 2-3 razy w tygodniu Tonik do twarzy oczyszczający z kwasami 5% 61,00 zł
Razem 293,00 zł
Z naszej półki
Kosmetyki do tematu
-
-
Oczyszczanie · Mycie250 mlHipoalergiczny żel do mycia
Kluczowe: Proteiny owsa i kwas fitowy 69,00 zł -
Oczyszczanie · Złuszczanie150 mlTonik do twarzy oczyszczający z kwasami 5%
Kluczowe: Limetka i marakuja 61,00 zł -
Oczyszczanie100 mlMaska do twarzy głęboko oczyszczająca
Kluczowe: Biała glinka i woda miętowa 59,00 zł
Pytania
Często pytacie
Od czego robią się zaskórniki?
Zaskórnik powstaje, gdy komórki wyściełające przewód gruczołu łojowego namnażają się i rogowacieją, a skóra wytwarza więcej sebum. Martwe komórki i sebum zatykają wtedy ujście mieszka włosowego. Sprzyjają temu zmiany hormonalne (na przykład w okresie dojrzewania), wilgotne powietrze, wyciskanie zmian i palenie papierosów, a także kosmetyki, które zostawiają na skórze tłustą warstwę, jak pomady do włosów.
Czym się różnią wągry od zaskórników?
Wągry to potoczna nazwa zaskórników otwartych, czyli czarnych kropek. Zaskórnikami nazywa się zarówno wągry, jak i zaskórniki zamknięte, które wyglądają jak drobne grudki w kolorze skóry. Oba rodzaje tworzy ten sam czop z sebum i martwych komórek naskórka.
Co na zaskórniki na nosie?
Twarz myj rano i wieczorem delikatnym żelem, rozprowadzanym palcami. Kiedy nos błyszczy się już w południe, zrób wieczorem maseczkę z białą glinką i trzymaj ją 10-15 minut. W 2-3 wieczory w tygodniu przetrzyj skórę tonikiem z kwasami AHA. Wągrów na nosie nie szoruj, bo ciemna kropka to utleniony czop, którego szorowanie nie zmyje.
Jak pozbyć się zaskórników zamkniętych?
Nie wyciskaj ich, bo zaskórnika przykrytego skórą nie opróżnisz bez nakłucia. Codziennie myj skórę delikatnym żelem, a kilka razy w tygodniu złuszczaj ją tonikiem z kwasami AHA. Więcej piszemy w poradniku Zaskórniki zamknięte.
Czy można wyciskać wągry?
Lepiej nie robić tego samodzielnie. Przy wyciskaniu zmian ich zawartość często wchodzi głębiej w skórę i nasila stan zapalny, a bakterie z palców mogą dostać się do skóry. Wyciskane zmiany dłużej znikają i częściej zostawiają blizny lub ciemne plamy. Jeśli chcesz usunąć wągry mechanicznie, zrób to u dermatologa, który używa sterylnych narzędzi.
Jaka maseczka na wągry?
Sięgnij po maskę z glinką, na przykład naszą maskę oczyszczającą z białą glinką. Biała glinka (w składzie Kaolin) pochłania nadmiar sebum oraz zabrudzenia, a ty spłukujesz je razem z maseczką. Rozprowadź ją na czystej skórze, omijając oczy, poczekaj 10-15 minut i spłucz ją ciepłą wodą, nie trąc twarzy. Na koniec przetrzyj skórę tonikiem i nałóż krem.
Czytaj dalej
Przeczytaj też
-
Poradnik Zaskórniki zamknięte (kaszka na twarzy): jak się ich pozbyć
Zaskórniki zamknięte to drobne grudki w kolorze skóry albo białawe, bez widocznego ujścia. Wiele osób nazywa je kaszką na twarzy. Najczęściej pojawiają się na czole i brodzie. Pomaga…
-
Poradnik Pielęgnacja twarzy krok po kroku: etapy i kolejność rano i wieczorem
Pielęgnacja twarzy ma cztery etapy: oczyszczanie, tonizację, nawilżanie i rano ochronę przed słońcem. Kolejność pielęgnacji twarzy wyznacza konsystencja: od najlżejszych kosmetyków do najgęstszych. Po myciu nakładasz tonik, potem…
-
Poradnik Tonik do twarzy: co daje, jak go nakładać i jaki wybrać
Tonik do twarzy to wodny kosmetyk, który nakładasz po umyciu twarzy, przed serum i kremem. Zbiera resztki brudu i makijażu, nawilża skórę i przygotowuje ją na kolejne kosmetyki…
Źródła
15
- Wong CM i in. Presentations of Cutaneous Disease in Various Skin Pigmentations: Acne Vulgaris - Comedonal Acne. HCA Healthcare Journal of Medicine, 2024; 5(1): 19, HCA Healthcare (PubMed 38560397)
- Comedonal acne, DermNet
- Comedo (2017), DermNet
- How to treat different types of acne, American Academy of Dermatology
- Pimple popping: Why only a dermatologist should do it, American Academy of Dermatology
- Acne: Tips for managing, American Academy of Dermatology
- Acne (2026), NHS
- Alpha Hydroxy Acids, U.S. Food and Drug Administration
- Beta Hydroxy Acids, U.S. Food and Drug Administration
- CosIng: KAOLIN (baza składników kosmetycznych), Komisja Europejska
- Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, art. 19 ust. 1 lit. g, Parlament Europejski i Rada UE (PDF: Komisja Europejska)
- How to test skin care products at home, American Academy of Dermatology
- Back acne: How to see clearer skin (2023), American Academy of Dermatology
- Is sports equipment causing your acne?, American Academy of Dermatology
- Sebaceous Filaments: Difference From Blackheads & Treatment (2023), Cleveland Clinic
