Kaolin, czyli biała glinka: co to jest i jak jej używać

Co to jest kaolin

Kaolin, nazywany też glinką kaolinową, to biała glinka zbudowana głównie z minerału kaolinitu. Chemicznie jest to naturalnie uwodniony krzemian glinu o wzorze Al2O3·2SiO2·2H2O. Do kosmetyków trafia jako bardzo drobny proszek: glinkę wydobywa się z kaolinizowanego granitu, oddziela od piasku i miki, filtruje, suszy i mieli.

Typowy kaolin składa się w około 45% z krzemionki, w 39% z tlenku glinu i w 14% z wody. Tlenku żelaza ma poniżej 1%. Od żelaza zależy kolor glinki: glinki z żelazem są zielone albo czerwone, a te bez żelaza białe. Stąd nazwa „biała glinka”.

Glinki przeznaczone do kosmetyków przechodzą oczyszczanie i badania, także mikrobiologiczne. Kaolin jest surowcem mineralnym, więc pasuje do wegańskiej receptury.

Właściwości białej glinki: co kaolin robi w kosmetyku

Europejska baza składników kosmetycznych CosIng przypisuje kaolinowi sześć funkcji:

• pochłania (absorbent),
• wypełnia, czyli nadaje produktowi objętość (bulking),
• zmętnia recepturę (opacifying),
• ściera (abrasive),
• zapobiega zbrylaniu proszków (anticaking),
• barwi na biało, jako barwnik CI 77004.

Na twarzy najważniejsza jest pierwsza z nich. Kaolin pochłania nadmiar sebum z powierzchni skóry i ją matuje. Dlatego trafia do maseczek, pudrów, kremów i makijażu, gdzie pomaga też ukryć niedoskonałości skóry.

To najczęściej używana glinka w kosmetykach. W amerykańskim rejestrze z 2023 roku kaolin miał 787 zgłoszonych zastosowań, najwięcej spośród glinek. Produkty do twarzy i szyi, które zostają na skórze, zawierają go do 16%, a pudry do twarzy do 15%.

Kaolinit wiąże drobne substancje, dlatego sprawdza się w kosmetykach.

Kaolin a inne glinki

Według bazy CosIng i przeglądu badań z 2024 roku glinki różnią się głównym minerałem i tym, co robią w recepturze:

Glinka	Nazwa w składzie (INCI)	Główny minerał	Czym się wyróżnia
Biała (kaolin)	Kaolin	kaolinit	pochłania, matuje, zmętnia recepturę
Bentonit	Bentonite	montmorylonit (smektyt), pęcznieje w wodzie	pochłania, zagęszcza i stabilizuje emulsje
Zielona	nazwa glinki lub minerału, kolor nie należy do nazwy	różny, kolor go nie wskazuje	zielona barwa od żelaza

Kolor glinki mówi przede wszystkim o zawartości żelaza.

Jak używać maski z białą glinką

1. Umyj twarz. Użyj łagodnego żelu i nie szoruj skóry, bo pocieranie ją podrażnia. Żel do mycia twarzy z proteinami owsa i maskę z białą glinką znajdziesz razem w Zestawie do oczyszczania twarzy, obok toniku z kwasami.
2. Nałóż cienką warstwę maski na skórę twarzy i szyi, omijając okolice oczu. Możesz sięgnąć na przykład po Maskę do twarzy głęboko oczyszczającą z białą glinką i wodą miętową: glinka zbiera z powierzchni skóry nadmiar sebum i zanieczyszczenia, a maska pachnie miętą i rozmarynem.
3. Zostaw maskę na 10-15 minut. Tyle zalecamy dla naszej maski, dłużej jej nie trzymaj.
4. Zmyj maskę ciepłą wodą. Spłucz ją dokładnie, bez pocierania skóry.
5. Nałóż tonik i krem. Po zmyciu maski przetrzyj twarz tonikiem i nałóż krem. Amerykańska Akademia Dermatologii radzi, żeby przy cerze tłustej ograniczać nadmiar sebum i jednocześnie dbać o nawilżenie skóry. Pełną kolejność kosmetyków znajdziesz w poradniku Pielęgnacja twarzy krok po kroku.
6. Ustal rytm. Sięgaj po maskę w dni, gdy skóra się błyszczy i potrzebuje dokładniejszego oczyszczenia niż samo mycie. Jeśli po masce robi się sucha albo ściągnięta, nakładaj ją rzadziej.

Jak wpleść maskę z glinką w codzienną pielęgnację skóry, która szybko się błyszczy, opisujemy w poradniku Cera tłusta: jak ją rozpoznać i pielęgnować. Gdzie maska pasuje w pielęgnacji skóry z zaskórnikami, pokazujemy w poradniku Zaskórniki. Pozostałe nasze kosmetyki do twarzy znajdziesz na półce Twarz.

Jak sprawdzić kaolin w składzie

W składzie (INCI) szukaj nazwy Kaolin. Gdy kaolin barwi kosmetyk na biało, może też występować jako CI 77004. Pod tym samym numerem barwnika występuje bentonit, więc CI 77004 nie mówi, która to glinka. Na niektórych etykietach zobaczysz Solum Fullonum (Fuller’s Earth): CosIng opisuje ten składnik jako odmianę kaolinu z krzemianem glinu i magnezu.

Składniki, których jest w produkcie więcej niż 1%, są wymienione od największego udziału do najmniejszego, a te poniżej 1% mogą stać w dowolnej kolejności. Kaolin na początku listy oznacza, że glinka stanowi dużą część maski. W naszej masce Kaolin stoi na drugim miejscu.

Przeczytaj też resztę składu. Jeśli masz skórę skłonną do uczuleń, sprawdź w nim składniki zapachowe. Jak czytać całą listę, opisujemy w poradniku Jak czytać skład kosmetyku. Pełny skład naszej maski znajdziesz na stronie produktu.

Czy kaolin jest bezpieczny?

Niezależny amerykański panel ekspertów Cosmetic Ingredient Review (CIR) w 2023 roku uznał kaolin za bezpieczny w kosmetykach w obecnie stosowanych ilościach i stężeniach. W Unii Europejskiej kaolin jest dozwolonym barwnikiem kosmetycznym, a baza CosIng nie wymienia dla niego innych ograniczeń.

Skóra zwykle dobrze go znosi. W powtarzanych testach płatkowych maska z 40% kaolinu nie uczuliła żadnej z 51 osób. W teście maski z 14,5% kaolinu u 1 osoby na 103 pojawiły się zaczerwienienie i obrzęk. Pojedyncze reakcje się więc zdarzają. Przed pierwszym użyciem sprawdź maskę na małym fragmencie skóry.

Kiedy do dermatologa

Maska z glinką to pielęgnacja. Zmiany na skórze, które bolą albo nie mijają, pokaż dermatologowi.