Co na pękające pięty? Mocznik i pielęgnacja krok po kroku

O suche, szorstkie i zgrubiałe pięty zadbasz w domu, codzienną pielęgnacją. Głębokie, bolesne albo krwawiące pęknięcia najpierw oceni lekarz lub podolog.

Dlaczego pękają pięty?

Pięty pękają, gdy skóra na nich jest bardzo sucha. Skóra podeszwy utrzymuje wilgoć głównie dzięki potowi, dlatego łatwo się przesusza. A sucha skóra stóp łatwo pęka, zwłaszcza zimą.

Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) wymienia, co sprzyja suchym i popękanym piętom:

• zima, kiedy skóra stóp szczególnie łatwo się przesusza,
• kąpiele i prysznice dłuższe niż 5-10 minut, bo długie mycie wysusza skórę,
• klapki i buty z odkrytą piętą, na przykład sandały z paskiem za piętą,
• zniszczone albo źle dopasowane obuwie.

Czasem za pękającymi piętami stoi choroba, na przykład cukrzyca. Jeśli pęknięcia są bardzo głębokie albo mimo regularnej pielęgnacji pięty się nie poprawiają, AAD radzi pokazać je dermatologowi. Piszemy o tym w ostatniej części poradnika.

Suche czy pękające pięty: domowa pielęgnacja czy specjalista

Zanim sięgniesz po krem, obejrzyj pięty w dobrym świetle, także od spodu. Od tego, co zobaczysz, zależy następny krok.

• Skóra sucha, szorstka i zgrubiała, ale cała. Tu pomoże codzienna pielęgnacja z tego poradnika: krótkie mycie, krem z mocznikiem i warstwa ochronna na noc.
• Płytkie pęknięcia, które nie bolą i nie krwawią. AAD poleca wtedy tę samą pielęgnację z kremem z mocznikiem. Na etykiecie swojego kremu sprawdź, czy wolno go nakładać na popękaną skórę.
• Pęknięcia głębokie, bolesne lub krwawiące, zaczerwienienie, obrzęk, ropa, a także cukrzyca. Z tym idź do lekarza, dermatologa albo podologa, zanim sięgniesz po jakikolwiek kosmetyk. Szczegóły znajdziesz w ostatniej części.

Mocznik na pięty: jakie stężenie wybrać

Mocznik (urea) to składnik naturalnego czynnika nawilżającego naskórka. Wiąże wodę i jest potrzebny do prawidłowego nawilżenia i spójności warstwy rogowej.

W kremach na suchą skórę stóp to najczęściej badany składnik. W 14 z 22 badań zebranych w przeglądzie systematycznym z 2017 roku sprawdzano właśnie mocznik, w stężeniach od 5% do 40%.

To, co mocznik robi w skórze, zależy od stężenia. Według przeglądu badań nad mocznikiem z 2021 roku podział wygląda tak:

Stężenie mocznika	Co robi	Do czego się go używa
2-10%	Nawilża i wspiera barierę naskórka	Codzienna pielęgnacja suchej skóry
10-30%	Nawilża i złuszcza zgrubiały naskórek	Bardzo sucha, szorstka skóra; tu mieści się 10-25% zalecane przez AAD na pięty
30% i więcej	Głównie złuszcza	Preparaty dermatologiczne na miejscowe zgrubienia i paznokcie

Na suche, popękane pięty AAD zaleca kremy z 10-25% mocznika, czyli ze środkowego przedziału. Jako inną możliwość AAD wymienia kremy z kwasami AHA albo z kwasem salicylowym.

Mocznik jest zwykle dobrze tolerowany. W naszym Aksamitnym kremie do stóp jest 10% mocznika, czyli tyle, ile służy codziennemu nawilżaniu suchej skóry stóp.

Maść czy krem na pękające pięty: co wybrać

Na półce znajdziesz maści, kremy i balsamy do stóp. Wybieraj według składu i stanu pięt. Dermatolodzy z AAD polecają na pięty kremy z mocznikiem w stężeniu 10-25%, z kwasami AHA albo z kwasem salicylowym. Na zrogowaciałą skórę AAD wymienia też mleczan amonu (Ammonium Lactate). Na noc radzi dodać zwykłą wazelinę.

Stan pięt	Co wybrać	Kiedy i jak
Suche i szorstkie, skóra cała	Krem z mocznikiem 10-25%	Do 5 minut po kąpieli i za każdym razem, gdy pięty są suche
Suche, na noc	Ten sam krem, a na niego zwykła wazelina	Przed snem, potem bawełniane skarpety
Zrogowaciałe, twarde zgrubienia	Krem z mocznikiem, kwasem salicylowym albo mleczanem amonu, do tego pumeks	Krem codziennie, pumeks po namoczeniu skóry
Płytkie pęknięcia, bez bólu i krwi	Krem z mocznikiem, jeśli jego etykieta pozwala nakładać go na popękaną skórę	Jak przy suchych piętach
Głębokie, bolesne lub krwawiące pęknięcia, cukrzyca	Najpierw wizyta u lekarza lub podologa	Kosmetyk dobierz po tej wizycie

AAD radzi nakładać wazelinę przed snem i zakładać skarpety, żeby tłusta warstwa nie brudziła pościeli.

Jak sprawdzić mocznik w składzie

W składzie (INCI) mocznik nazywa się Urea. Europejska baza składników kosmetycznych CosIng przypisuje mu między innymi funkcję humektanta, czyli składnika, który zatrzymuje wodę, oraz funkcję kondycjonującą skórę.

Kolejność na liście ma znaczenie. Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej. Te, których jest mniej niż 1%, mogą stać w dowolnej kolejności. Więcej o czytaniu etykiet piszemy w poradniku Jak czytać skład kosmetyku.

W naszym Aksamitnym kremie do stóp Urea stoi na 2. miejscu, więc to jeden z głównych składników. Mocznik nawilża i zmiękcza szorstką skórę pięt, a masło shea (Butyrospermum Parkii (Shea) Butter) jako emolient pomaga ograniczyć jej przesuszenie. Krem szybko się wchłania i ma ciepły, goździkowy zapach. Sprawdziliśmy go w badaniu na 20 osobach.

To krem do codziennej pielęgnacji suchej i szorstkiej skóry stóp i pięt. Nie nakładaj go na popękaną lub podrażnioną skórę ani na rany. Na końcu jego składu są składniki zapachowe z olejku goździkowego i cynamonowego, między innymi Eugenol, Cinnamal i Linalool. Mogą uczulać, więc przed pierwszym użyciem sprawdź krem na małym fragmencie skóry.

Krem do stóp i krem do rąk z masłem shea znajdziesz razem w Zestawie Jedwabiste dłonie i stopy. O dłoniach piszemy w poradniku Suche dłonie. Pozostałe kosmetyki do stóp i dłoni są na półce Dłonie i stopy.

Domowe sposoby na suche pięty: pielęgnacja krok po kroku

Ten plan dotyczy skóry suchej, szorstkiej i zgrubiałej, ale całej. Przy pęknięciach, które bolą lub krwawią, zacznij od wizyty u specjalisty.

1. Myj stopy krótko, 5-10 minut. Dłuższa kąpiel wysusza skórę i pogłębia problem z piętami. Myj je łagodnym środkiem bez dodatku zapachu: pomoże skórze zachować naturalne tłuszcze. Woda niech będzie letnia.
2. Osusz stopy delikatnie. Przykładaj ręcznik do skóry zamiast mocno pocierać. Dokładnie osusz też skórę między palcami, bo woda, która tam zostaje, sprzyja zakażeniom skóry.
3. Nałóż krem z mocznikiem najpóźniej 5 minut po kąpieli. Po delikatnym osuszeniu ręcznikiem wmasuj krem w pięty. AAD radzi powtarzać to za każdym razem, gdy pięty wydają się suche. Krem nakładaj na pięty i podeszwy. Skórę między palcami zostaw bez kremu.
4. Na noc nałóż krem i wazelinę, a potem załóż skarpety. Kolejność jest taka: krem z mocznikiem, na niego warstwa wazeliny, na koniec białe bawełniane skarpety, w których śpisz. Skarpety pomagają zatrzymać wilgoć i chronią pościel przed tłustą warstwą. Dermatolodzy z AAD radzą robić to codziennie, aż skóra wyraźnie się poprawi.
5. Zgrubienia wygładzaj delikatnie, po kąpieli. Jak to zrobić pumeksem, opisujemy w następnej części. Nigdy nie złuszczaj skóry pękniętej, otwartej ani krwawiącej. Złuszczanie skóry ciała opisujemy też w poradniku o szczotkowaniu na sucho.
6. Noś zakryte, dobrze dopasowane buty. Odstaw klapki i buty z odkrytą piętą, a zniszczone albo źle dopasowane obuwie wymień. Nowe buty najlepiej przymierzaj pod koniec dnia, gdy stopy mogą być lekko opuchnięte.
7. Pielęgnuj pięty także wtedy, gdy jest lepiej. AAD przedstawia te kroki również jako sposób, by suche pięty nie wracały. Krem po kąpieli zostaw więc w codziennej rutynie, także gdy pięty są już gładkie.

Zrogowaciałe i twarde pięty: jak je zmiękczyć

Zrogowaciała skóra to twarde, zgrubiałe miejsca, które tworzą się od tarcia albo ucisku. Powstają naturalnie i chronią skórę pod spodem. Skóra podeszwy i tak łatwo się przesusza, więc zgrubienia na piętach warto regularnie zmiękczać.

Dermatolodzy z AAD radzą postępować tak:

1. Namocz stopy w ciepłej wodzie przez 5-10 minut, aż skóra zmięknie.
2. Wygładź zgrubienie pumeksem. Najpierw zamocz pumeks w ciepłej wodzie, potem przesuwaj nim po skórze ruchami okrężnymi albo na boki.
3. Nie ścieraj za dużo. Zbyt mocne piłowanie może doprowadzić do krwawienia i zakażenia.
4. Codziennie nakładaj krem. AAD wskazuje kremy z mocznikiem, kwasem salicylowym albo mleczanem amonu, bo stopniowo zmiękczają twarde zgrubienia.

Zaraz po pumeksie nałóż krem, bo złuszczanie przesusza skórę. Mocznik w stężeniu 10-30% nawilża i jednocześnie złuszcza zgrubiały naskórek, dlatego krem z mocznikiem dobrze pasuje do tego kroku. Jak działa mocznik i w jakich kosmetykach go znajdziesz, przeczytasz na stronie o moczniku.

Zrogowaciała skóra mięknie stopniowo, więc kroki powtarzaj regularnie. Zgrubienia zwykle same znikają, gdy ustaje tarcie lub ucisk, który je wywołał. Jeśli twarda skóra bardzo boli, nie wiesz, skąd się wzięła, albo masz cukrzycę, pokaż ją dermatologowi.

Czego unikać

• Długiego moczenia stóp w gorącej wodzie. Długa kąpiel wysusza skórę, a suche, popękane pięty mają się wtedy jeszcze gorzej. Wystarczy krótkie mycie, 5-10 minut.
• Ostrzy, tarek i wycinania zgrubień. AAD zaleca złuszczanie łagodne, krótkimi i lekkimi ruchami, a przy pumeksie ostrzega, że zdarcie zbyt dużej ilości skóry może skończyć się krwawieniem i zakażeniem.
• Peelingu na otwarte pęknięcia. Złuszczania nie stosuj na otwartą skórę.
• Domowych mikstur z internetu. Pasta do zębów, ocet i soda nie są kosmetykami do pielęgnacji skóry. Na pięty sięgaj po krem do stóp i wazelinę.

Jeśli masz cukrzycę, sposób pielęgnacji stóp ustal z lekarzem.

Kiedy z piętami do lekarza

Domowa pielęgnacja z tego poradnika jest dla skóry suchej, szorstkiej i zgrubiałej oraz dla płytkich pęknięć, które nie bolą i nie krwawią. Czasem za pękającymi piętami stoi choroba, a ocenę pęknięć zostaw wtedy lekarzowi. Pokaż stopy lekarzowi, dermatologowi albo podologowi, zanim sięgniesz po kolejny kosmetyk, gdy:

• pęknięcia są głębokie, bolą albo krwawią,
• skóra wokół pęknięć jest zaczerwieniona lub obrzęknięta,
• mimo regularnej pielęgnacji kremem z mocznikiem i wazeliną na noc pięty się nie poprawiają,
• twarda, zrogowaciała skóra bardzo boli albo nie wiesz, skąd się wzięła.