Szczotkowanie na sucho: efekty, jak to robić i jak często

Sucha szczotka, sucha skóra i kilka minut przed prysznicem: tyle potrzeba do szczotkowania na sucho. Ten poradnik pokazuje, jakie efekty daje szczotkowanie, jak szczotkować każdą część ciała, jak często to robić i co zrobić ze skórą zaraz potem.

Co to jest szczotkowanie na sucho

Szczotkowanie na sucho to rodzaj złuszczania mechanicznego. Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) opisuje je jako usuwanie martwych komórek naskórka narzędziem, na przykład szczotką, gąbką albo peelingiem z drobinkami. Szczotkujesz suchą skórę, bez wody, żelu i olejku.

Na ciele sucha, łuszcząca się skóra to w części martwe komórki, które nie złuszczyły się same i zalegają na powierzchni naskórka. Opisali to badacze skóry w przeglądzie prac o suchej skórze. Szczotka mechanicznie usuwa te komórki. Prysznic je spłukuje, a olejek lub balsam nałożony zaraz potem nawilża skórę. Autorzy tego przeglądu zwracają też uwagę, że na ciele sucha skóra zwykle się łuszczy, a na twarzy częściej jest po prostu szorstka. Twarz złuszczasz inaczej; piszemy o tym niżej.

Efekty szczotkowania na sucho

Szczotkowanie na sucho złuszcza martwe komórki naskórka. Według dermatolożki z Cleveland Clinic po usunięciu martwych komórek skóra jest gładsza i miększa, a przez jakiś czas wygląda też jaśniej.

• Zaraz po pierwszym szczotkowaniu i prysznicu skóra jest gładsza pod palcami.
• Po olejku lub balsamie skóra jest miękka i mniej szorstka, bo nawilżasz ją od razu po złuszczeniu, tak jak radzi AAD.
• Żeby skóra była gładka na co dzień, szczotkuj regularnie, tak często, jak radzimy w części „Jak często szczotkować”.

Wiele osób lubi też samo uczucie „rozbudzonej” skóry przed prysznicem.

Jak szczotkować na sucho: krok po kroku

1. Szczotkuj przed prysznicem. Skóra ma być sucha, a szczotka sucha i czysta. Według Cleveland Clinic to najlepszy moment, bo woda od razu spłukuje złuszczony naskórek.
2. Zacznij od lekkiego nacisku. AAD radzi złuszczać skórę delikatnie. Nacisk zwiększaj stopniowo. Jeśli skóra się zaczerwieni albo spuchnie, od razu przerwij.
3. Prowadź szczotkę od stóp w górę. Na nogach i rękach rób długie, płynne ruchy, a na brzuchu i plecach okrężne. Plecy łatwiej objąć szczotką z długim uchwytem.
4. Zrób kilka ruchów na jedno miejsce. Wystarczy kilka zachodzących na siebie pociągnięć, a całe ciało zajmuje kilka minut. Jeśli szczotkujesz jedno miejsce za długo, podrażnisz skórę. Dla porównania: przy peelingu z drobinkami AAD sugeruje masować skórę około 30 sekund.
5. Cienką skórę szczotkuj delikatniej. Zmniejsz nacisk na brzuchu, piersiach, dekolcie i szyi. Twarz pomiń: złuszczaj ją kosmetykami do twarzy.
6. Weź prysznic w letniej wodzie. AAD zaleca spłukać skórę po złuszczaniu letnią wodą. Osusz ciało, przykładając ręcznik do skóry.
7. Od razu nałóż olejek lub balsam. AAD radzi nałożyć kosmetyk nawilżający zaraz po złuszczaniu. Sprawdzi się tu na przykład nasz olejek do ciała z olejem jojoba i marchwią; opisujemy go niżej, w części „Po szczotkowaniu”.

Jeśli dopiero zaczynasz, przez pierwsze razy możesz szczotkować tylko nogi i ręce, a resztę ciała dołączyć, gdy skóra przywyknie. Szczotkować możesz o dowolnej porze dnia. Cały zabieg, razem z prysznicem i olejkiem, zmieścisz w zwykłej kąpieli.

Szczotkowanie ciała: nogi, ręce, brzuch i plecy

Część ciała	Ruch	Nacisk	Skąd to wiemy
Stopy i nogi	długie ruchy od kostek w górę, w stronę ud	lekki, z czasem mocniejszy	Cleveland Clinic, Medical News Today
Ręce	długie ruchy od dłoni w stronę ramion	lekki, z czasem mocniejszy	Cleveland Clinic, Medical News Today
Brzuch	ruchy okrężne	lżejszy niż na nogach	Cleveland Clinic
Plecy	ruchy okrężne, szczotką z długim uchwytem	jak na nogach	Cleveland Clinic
Piersi, dekolt, szyja	kilka ruchów	najlżejszy	Cleveland Clinic
Twarz	nie używaj szczotki do ciała	nie dotyczy	Cleveland Clinic

Nogi szczotkujesz od stóp: zacznij od podbicia i kostek, potem przejdź na łydki, kolana i uda, z przodu i z tyłu. Popękane pięty i otarcia omijaj.

Szczotkowanie brzucha wymaga lżejszego nacisku niż na nogach, bo skóra jest tu wrażliwa. Prowadź szczotkę okrężnymi ruchami. Kilka ruchów wystarczy.

Plecy to miejsce, do którego bez uchwytu trudno sięgnąć. Szczotka z długim uchwytem pozwala objąć całe plecy.

Szczotkowanie na sucho czy na mokro

Na sucho szczotkujesz suchą skórę samym włosiem, a prysznic zaraz potem spłukuje złuszczony naskórek. Na mokro używasz szczotki w kąpieli lub pod prysznicem, razem z żelem do mycia. Ten poradnik opisuje wersję na sucho.

Szczotkowanie twarzy na sucho

Szczotka do ciała na twarz się nie nadaje. Skóra twarzy jest wrażliwsza niż na reszcie ciała, dlatego dermatolożka z Cleveland Clinic radzi złuszczać ją kosmetykami do twarzy. Medical News Today wspomina o osobnej, miękkiej szczotce do twarzy. Jak złuszczać twarz kwasami, piszemy w artykule o kwasach AHA, a całą pielęgnację twarzy opisuje poradnik pielęgnacja twarzy krok po kroku.

Jak często szczotkować i ile to trwa

AAD podaje zasadę: częstotliwość zależy od rodzaju skóry i metody, a im mocniejsze złuszczanie, tym rzadziej je powtarzasz. Medical News Today radzi zacząć od jednego razu w tygodniu, a przy dobrej tolerancji szczotkować kilka razy w tygodniu.

Całe szczotkowanie trwa zwykle kilka minut. Zmniejsz nacisk albo zrób przerwę, jeśli zauważysz któryś z tych sygnałów:

• skóra piecze albo swędzi po szczotkowaniu,
• skóra się zaczerwieniła lub spuchła,
• skóra robi się bardziej szorstka i sucha niż wcześniej.

Szczotkowanie i peeling do ciała złuszczają naskórek w ten sam, mechaniczny sposób. Szczotkujesz suchą skórę przed prysznicem, a peeling nakładasz pod prysznicem na wilgotną skórę. Szczotka złuszcza samym włosiem, peeling drobinkami zawartymi w kosmetyku. Jeśli używasz obu, rób to w różne dni, żeby nie złuszczać skóry za często. Peelingi do ciała znajdziesz na półce Peelingi. Złuszczanie skóry głowy opisujemy w poradniku o peelingu skóry głowy.

Jak często szczotkować: skóra, częstotliwość, nacisk

Skóra	Jak często	Nacisk	Skąd to wiemy
Normalna, bez podrażnień	na start raz w tygodniu, potem do kilku razy w tygodniu	lekki, stopniowo mocniejszy	AAD (zasada), Medical News Today
Sucha lub łatwo podrażniona	rzadziej	najlżejszy	AAD
Ciemniejsza karnacja	rzadziej	lekki, bez mocnego tarcia	AAD (ryzyko przebarwień)
Brzuch, piersi, dekolt, szyja	jak reszta ciała	wyraźnie lżejszy	Cleveland Clinic
Rany, oparzenie słoneczne, egzema, zmiany trądzikowe, brodawki, znamiona, żylaki	nie szczotkuj tych miejsc	nie dotyczy	AAD, NHS, Medical News Today, Cleveland Clinic

Po szczotkowaniu: prysznic i olejek

Kosmetyk nawilżający nakładasz od razu po złuszczaniu, tak jak radzi AAD. Dlatego najlepiej mieć olejek lub balsam pod ręką, zanim wyjdziesz spod prysznica.

Po szczotkowaniu możesz sięgnąć po nasz olejek do ciała z olejem jojoba i marchwią. Jego główne składniki to olej ze słodkich migdałów i olej jojoba, a w składzie są też tokoferol i olej z nasion marchwi. Olejek jest płynny i dobrze rozprowadza się po skórze. Nałóż go po prysznicu, gdy skóra jest osuszona ręcznikiem, ale jeszcze lekko wilgotna, i wmasuj. Sprawdziliśmy go w badaniu.

Jeśli wolisz balsam albo masło do ciała, znajdziesz je na półce Balsamy i olejki.

Olejek zawiera olejki cytrusowe i kompozycję zapachową. Unikaj okolic oczu. Jeśli łatwo reagujesz na kosmetyki zapachowe, sprawdź go najpierw na małym fragmencie skóry. Olejki cytrusowe w połączeniu ze słońcem mogą podrażnić skórę lub wywołać przebarwienia, dlatego nie nakładaj olejku na skórę, którą wystawisz na słońce lub lampy solarium.

Jak to sprawdzić w składzie

W olejkach do ciała na początku listy INCI stoją oleje bazowe. Tutaj główne składniki to Prunus Amygdalus Dulcis (Sweet Almond) Oil, czyli olej ze słodkich migdałów, i Simmondsia Chinensis (Jojoba) Seed Oil, czyli olej jojoba. Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej. Te, których jest mniej niż 1%, mogą stać w dowolnej kolejności. Niektóre składniki zapachowe, na przykład Limonene, trzeba wpisać do składu, gdy ich stężenie przekracza próg z przepisów. W składzie tego olejku są Limonene, Linalool, Geraniol i Citral. Więcej o czytaniu etykiet znajdziesz w poradniku jak czytać skład kosmetyku.

Przeciwwskazania: kiedy nie szczotkować

Omijaj szczotką te miejsca i sytuacje:

• Rany, skaleczenia i skóra spalona słońcem. AAD radzi nigdy nie złuszczać takiej skóry. Popękane pięty omijaj tak samo jak każdą ranę; o tym, jak o nie dbać, piszemy w poradniku o pękających piętach.
• Skóra, na którą nakładasz retinoidy na receptę, retinol albo nadtlenek benzoilu. Według AAD złuszczanie w czasie ich stosowania może nasilić suchość, a nawet wywołać wypryski.
• Mocne tarcie przy ciemniejszej karnacji. Może zostawiać ciemniejsze plamy.
• Sucha lub łatwo podrażniona skóra. AAD sugeruje łagodniejszą myjkę, bo złuszczanie mechaniczne może być dla ciebie zbyt drażniące.
• Egzema i inne stany zapalne skóry. Medical News Today radzi nie szczotkować takich miejsc, a NHS wymienia substancje drażniące i drapanie wśród rzeczy, które nasilają egzemę. O pielęgnację tych miejsc zapytaj dermatologa.
• Zmiany trądzikowe, brodawki, znamiona i wypukłe zmiany na skórze. Omijaj je szczotką.
• Żylaki i pajączki naczyniowe. Nie szczotkuj ich i zapytaj o nie lekarza. NHS radzi pójść do lekarza, gdy żylakom towarzyszą dolegliwości, swędzenie lub obrzęk nóg, a po pilną pomoc, gdy żylak krwawi.

Jeśli nie masz pewności, czy jakaś zmiana na skórze pozwala na szczotkowanie, pokaż ją dermatologowi, zanim zaczniesz.

Jaka szczotka do szczotkowania na sucho i jak o nią dbać

Jak wybrać szczotkę

Szukaj szczotki z naturalnym włosiem. Bywa ono bardziej lub mniej sztywne: dobierz je do wrażliwości swojej skóry i tego, co lubisz. Długi uchwyt pomaga sięgnąć pleców.

Szczotka do masażu ciała i kąpieli z Zielonego Laboratorium ma włosie z włókna agawy i oprawę z drewna bukowego. Włókno agawy to roślinne włosie, sztywne i sprężyste, więc pierwsze razy rób z lekkim naciskiem i zwiększaj go stopniowo. Szczotki możesz używać też na mokro, w kąpieli, razem z żelem do mycia. Inne akcesoria do ciała są na półce Akcesoria.

Jak dbać o szczotkę

Szczotka zbiera złuszczony naskórek, dlatego dbaj o to, żeby była czysta i sucha:

• po każdym użyciu strząśnij z niej naskórek, opłucz włosie i zostaw szczotkę do wyschnięcia,
• co jakiś czas umyj samo włosie łagodnym mydłem i dobrze je opłucz,
• nie zanurzaj całej szczotki w wodzie ani w środkach wybielających, żeby nie zniszczyć drewna,
• susz ją włosiem w dół, w przewiewnym miejscu,
• każdy domownik niech ma własną szczotkę,
• wymień szczotkę, gdy włosie zaczyna się łamać lub wypadać.