Olej jojoba (Simmondsia Chinensis Seed Oil): właściwości i zastosowanie

Olej jojoba jest w wielu olejkach do ciała i odżywkach do włosów. Poniżej opisujemy, czym jest ten składnik, co robi na skórze i włosach i jak go wybrać.

Co to jest olej jojoba

Olej jojoba (Simmondsia Chinensis Seed Oil) pochodzi z nasion jojoby, krzewu z pustyń Ameryki Północnej i Środkowej. Dziś jojobę uprawia się także między innymi w Chile, Egipcie i Argentynie. Europejska baza składników kosmetycznych CosIng opisuje go jako olej wyciskany lub ekstrahowany z nasion jojoby.

Chemicznie to wosk, który w temperaturze pokojowej jest płynny. Składa się prawie w całości z estrów woskowych, czyli połączeń jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i alkoholi o długich łańcuchach. Raport panelu ekspertów CIR (Cosmetic Ingredient Review) podaje 97% estrów woskowych, a przegląd badań z 2021 roku około 98% wosków. Triglicerydów ma niewiele.

Olej surowy, uzyskany z nasion bez dalszej obróbki, ma złoty lub jasnożółty kolor. Budową przypomina olej z kaszalota, dlatego od lat 70. XX wieku zastępuje go w recepturach jako surowiec roślinny.

Olej jojoba a sebum: co mówią liczby

Sebum, czyli łój wydzielany przez skórę, to mieszanina kilku grup tłuszczów. Według przeglądu z 2009 roku najwięcej jest w nim triglicerydów, średnio 45%. Estry woskowe stanowią średnio 25% (od 23% do 29%), a skwalen około 12%.

Olej jojoba i sebum łączą estry woskowe, które stanowią mniej więcej jedną czwartą sebum. Autorzy przeglądu z 2021 roku piszą o podobieństwie budowy oleju jojoba do sebum.

Z budowy wynika też jego trwałość. Woski są odporniejsze na utlenianie, hydrolizę i wysoką temperaturę niż triglicerydy. Olej surowy zawiera też naturalne tokoferole (witaminę E). Dlatego olej jojoba długo zachowuje świeżość i bywa dodawany do receptur, które mają wolniej się utleniać.

Co olej jojoba robi na skórze i włosach

Olej jojoba na twarz i skórę

CosIng przypisuje olejowi jojoba funkcję emolientu, czyli składnika, który zmiękcza i wygładza skórę, oraz funkcję kondycjonującą skórę. Bardzo dobrze się rozprowadza i według przeglądu z 2021 roku zostawia mniej tłustą warstwę niż lanolina czy wazelina. Autorzy tego przeglądu piszą też, że ogranicza odparowywanie wody ze skóry i wygładza suchą skórę.

Efekt, który poczujesz, jest kosmetyczny: skóra jest miękka, gładka i mniej szorstka. Dlatego olej jojoba w kosmetyce trafia do olejków do ciała, olejków i kremów do twarzy oraz płynów do demakijażu, a także do kremów nawilżających.

Na suchą skórę twarzy wystarczy kilka kropli, samodzielnie albo na krem. Jeśli masz cerę tłustą lub ze skłonnością do zaskórników, zacznij od małego fragmentu skóry. Co wybierać przy takiej skórze, piszemy w poradniku o cerze tłustej.

Olej jojoba na włosy

Druga funkcja z CosIng to kondycjonowanie włosów: po oleju jojoba włosy łatwiej się rozczesują, są miękkie i mają więcej połysku. Wśród olejów dodawanych do odżywek przegląd dermatologiczny wymienia olej jojoba, oliwę i olej z pestek winogron. Pielęgnację włosów, które się puszą, opisujemy w poradniku Puszące się włosy.

Na włosy nałóż kilka kropli na długości i końce, z dala od nasady. Ile oleju użyć, jak długo go trzymać i jak go zmyć, opisujemy w poradniku o olejowaniu włosów.

Olej jojoba jest też w naszej Odżywce myjącej do włosów z olejem jojoba i lnem. Myjesz nią włosy i skórę głowy bez szamponu. Za wygładzenie pasm odpowiada w niej olej jojoba, za odżywienie ekstrakt z lnu, a cała odżywka ogranicza elektryzowanie się włosów. Nałóż ją na mokre włosy, wmasuj i dokładnie spłucz. Odżywka zawiera olejki eteryczne z grejpfruta i kory cynamonu, więc unikaj kontaktu z oczami i przed pierwszym użyciem sprawdź ją na małym fragmencie skóry. Inne kosmetyki do włosów znajdziesz na półce Włosy.

Olej jojoba nierafinowany czy rafinowany

Olej nierafinowany to olej surowy, uzyskany z nasion bez obróbki. Rafinowany powstaje przez bielenie: olej przepuszcza się przez węgiel aktywny i traktuje substancjami zasadowymi. Według przeglądu badań z 2021 roku różnice wyglądają tak:

	Nierafinowany	Rafinowany (bielony)
Kolor	złoty lub jasnożółty	prawie biały
Naturalne przeciwutleniacze (tokoferole)	zostają w oleju	w dużej części znikają podczas bielenia
Odporność na utlenianie	wysoka	wyraźnie niższa

Olej nierafinowany dłużej zachowuje świeżość. W testach punktowych u osób, które wcześniej miały kontakt z olejem jojoba, żadna z dwóch form nie wywołała reakcji alergicznej. Każdy olej przechowuj zamknięty, z dala od światła i ciepła. Masło shea, inny częsty składnik balsamów i kremów, opisujemy na stronie Masło shea.

Bezpieczeństwo

Panel ekspertów CIR uznał olej jojoba za bezpieczny w kosmetykach w stosowanych stężeniach, także do 100% w kremach do ciała i rąk. W teście płatkowym nierozcieńczonego oleju na 100 osobach nikt nie miał reakcji skórnej. Olej nie był też fototoksyczny.

Uczulenie zdarza się rzadko: opisano pojedynczy przypadek. Starsze testy wykazały reakcje tylko u osób bardzo skłonnych do alergii. Przed pierwszym użyciem sprawdź olej na małym fragmencie skóry.

Nie nakładaj go w okolicy oczu. W teście na królikach olej jojoba nie drażnił oczu albo drażnił je lekko.

Olej jojoba to składnik pielęgnacyjny. Zmiany na skórze lub skórze głowy, które nie mijają, pokaż dermatologowi.

Jak sprawdzić olej jojoba w składzie

Na etykietach w Unii Europejskiej olej jojoba ma nazwę INCI Simmondsia Chinensis Seed Oil. W USA zobaczysz też nazwę Simmondsia Chinensis (Jojoba) Seed Oil. Jojoba Esters i Hydrogenated Jojoba Oil to przetworzone pochodne jojoby, osobne składniki.

Kolejność na liście ma znaczenie. Składniki, których jest w produkcie więcej niż 1%, są wymienione od największego udziału do najmniejszego, a te poniżej 1% mogą stać w dowolnej kolejności. Więcej o czytaniu etykiet piszemy w poradniku Jak czytać skład kosmetyku.

W naszym olejku do ciała z olejem jojoba i marchwią Simmondsia Chinensis Seed Oil jest jednym z głównych składników, obok oleju ze słodkich migdałów (Prunus Amygdalus Dulcis Oil). W składzie nie ma wody. Rozgrzej trochę olejku w dłoniach i wmasuj go w wilgotną lub suchą skórę, na przykład po kąpieli. Możesz go też nałożyć na włosy, wilgotne lub suche. Olejek zawiera olejki cytrusowe i kompozycję zapachową, więc unikaj okolic oczu, a jeśli łatwo reagujesz na kosmetyki zapachowe, sprawdź go najpierw na małym fragmencie skóry. Olejki cytrusowe w połączeniu ze słońcem mogą podrażnić skórę lub wywołać przebarwienia, dlatego nie nakładaj olejku na skórę, którą wystawisz na słońce lub lampy solarium. Sprawdziliśmy olejek w badaniu na 20 osobach.

Olejek możesz też nałożyć po szczotkowaniu na sucho. Inne olejki i balsamy znajdziesz na półce Balsamy i olejki.