Sucha skóra głowy: jak ją nawilżyć i co na swędzenie

Po czym poznać suchą i łuszczącą się skórę głowy

Sucha, przesuszona skóra głowy swędzi, a we włosach i na ramionach widać drobne, białe płatki naskórka. Tak samo wygląda jednak łupież. Sucha skóra, także na reszcie ciała, łuszczy się i swędzi, a gdy jest bardzo przesuszona, potrafi popękać.

Płatki we włosach mają często zwyczajne przyczyny. Dermatolodzy z Amerykańskiej Akademii Dermatologii (AAD) wymieniają dwie częste: zbyt rzadkie mycie włosów oraz brak odżywki, oleju albo kosmetyku nawilżającego skórę głowy, dobranego do rodzaju włosów. Obie sprawy załatwisz w domu.

Podobne objawy dają też niektóre choroby skóry. Zanim zaczniesz pielęgnację, obejrzyj skórę głowy w dobrym świetle, wzdłuż kilku przedziałków.

Sucha skóra głowy czy łupież?

Łupież to według AAD częsty stan skóry głowy, przy którym złuszczają się małe kawałki suchej skóry, a skóra głowy może swędzieć. Wskazówką jest to, co widzisz obok płatków:

Co widzisz	Co to może być	Co zrobić
Płatki i swędzenie, skóra bez zaczerwienienia	Sucha skóra głowy albo łupież	Zacznij od pielęgnacji z tego poradnika. Jeśli płatki zostają, zapytaj w aptece o szampon przeciwłupieżowy; gdy po 4 tygodniach nic się nie zmienia, idź do lekarza
Łuszczące się, swędzące, czerwone plamy na skórze głowy, twarzy i ciele	Na przykład łojotokowe zapalenie skóry	Lekarz
Czerwone, bolesne plamy pokryte srebrzystą łuską	Na przykład łuszczyca	Lekarz
Zaczerwienienie, pęcherzyki albo pęknięcia skóry po farbowaniu włosów albo po użyciu lakieru, żelu lub pianki	Reakcja na kosmetyk	Odstaw produkt, idź do lekarza

Jeśli nie wiesz, co widzisz, zacznij od pielęgnacji opisanej niżej. Gdy mimo niej skóra się nie poprawia, idź do lekarza.

Strupki i pęknięcia na skórze głowy

Bardzo sucha skóra może popękać, a nawet krwawić. Drobnych strupków na suchej skórze głowy nie zdrapuj. Wróć do łagodnego mycia i nawilżania, które opisujemy niżej.

Niektóre strupki i plamy pokaż lekarzowi. NHS wymienia wśród nich czerwone, łuszczące się i bolesne plamy pokryte srebrzystą łuską, a także pęcherzyki i pęknięcia skóry po farbie lub kosmetyku do stylizacji. Do lekarza idź też wtedy, gdy sucha, swędząca skóra głowy mimo pielęgnacji się nie poprawia albo wraca.

Skąd się bierze sucha skóra głowy

Skóra głowy reaguje na to samo co reszta skóry, a do tego codziennie styka się z szamponem i kosmetykami do stylizacji. Przegląd badań o wrażliwej skórze głowy w czasopiśmie Skin Appendage Disorders wymienia czynniki, które ją drażnią:

• pogoda i powietrze: upał, zimno, wiatr, suche powietrze, promienie UV i zanieczyszczenia,
• woda,
• kosmetyki: szampony, odżywki i produkty do stylizacji.

Do tego dochodzą nawyki z łazienki. NHS radzi nie siedzieć długo w wannie ani pod prysznicem.

Latem uważaj na słońce. Oparzenie słoneczne skóry głowy nasila łuszczenie, więc w pełnym słońcu noś kapelusz z szerokim rondem.

Swędząca skóra głowy: dlaczego swędzi i co robić

Swędzenie bywa skutkiem samej suchości. NHS wymienia suchą, popękaną albo podrażnioną skórę wśród przyczyn świądu i podaje proste sposoby, które pomagają go znieść. Skóra głowy swędzi też przy łupieżu, egzemie i łuszczycy oraz przy wszach. Podrażnić ją może również kosmetyk, którego nie toleruje.

Gdy swędzi:

• przyciśnij skórę albo delikatnie ją poklep, zamiast drapać,
• przyłóż na chwilę chłodny, wilgotny ręcznik,
• myj głowę krótko, w letniej albo chłodnej wodzie,
• regularnie nawilżaj skórę,
• trzymaj paznokcie krótkie, czyste i gładkie.

Przyjrzyj się też temu, czego ostatnio używasz. Szampony i kosmetyki do stylizacji są na liście czynników, które drażnią wrażliwą skórę głowy. Jeśli swędzenie zaczęło się po nowym produkcie, odstaw go.

NHS radzi, żeby nie diagnozować się samemu. Kiedy ze swędzeniem iść do lekarza, piszemy na końcu poradnika.

Jak pielęgnować suchą skórę głowy krok po kroku

1. Myj włosy krótko, w ciepłej wodzie. Prysznic albo kąpiel skróć do 5-10 minut i myj się w ciepłej wodzie, tak zalecają dermatolodzy z AAD. Gdy skóra głowy swędzi, wybierz wodę letnią albo chłodną, jak radzi brytyjska służba zdrowia NHS.
2. Nałóż szampon na skórę głowy. Tam jest potrzebny: usuwa z niej nagromadzone kosmetyki, złuszczony naskórek i nadmiar łoju, a długość włosów mniej się przesusza. Weź tyle szamponu, żeby umyć skórę, bez gęstej, obfitej piany. Wmasuj go opuszkami palców.
3. Wybierz łagodny szampon. Jak go rozpoznać, piszemy pod tą listą.
4. Nałóż odżywkę na długość włosów. Odżywka nawilża włosy i ułatwia rozczesywanie. Jeśli masz cienkie, proste włosy, nałóż odżywkę tylko na końce; suche albo kręcone pokryj nią od nasady po końce. AAD radzi wybierać kosmetyki przeznaczone dla twojego rodzaju włosów; jaką porowatość mają twoje, sprawdzisz w teście na porowatość włosów.
5. Osusz włosy delikatnie. Owiń je ręcznikiem albo bawełnianą koszulką i pozwól, żeby wchłonęły wodę. Mocne tarcie szkodzi włosom i podrażnia suchą skórę. Suszarkę ustaw na niską albo średnią temperaturę.
6. Nawilż skórę głowy. Żeby nawilżyć skórę głowy, sięgnij po humektanty, czyli składniki wiążące wodę. Przegląd o wrażliwej skórze głowy wymienia kosmetyki nawilżające z gliceryną, kwasem hialuronowym, olejami lub ceramidami, a AAD umieszcza glicerynę i kwas hialuronowy na liście składników dla suchej skóry.

Na ten krok mamy wcierkę BioBalance Scalp. Znajdziesz w niej glicerynę i sól sodową kwasu hialuronowego, które wiążą wodę i nawilżają skórę głowy. Rozpylasz ją u nasady suchych włosów, wmasowujesz w skórę głowy i po 1-2 godzinach myjesz włosy. Stosujesz ją 1-2 razy w tygodniu. Pachnie olejkiem rozmarynowym i szałwiowym. Przed pierwszym użyciem sprawdź ją na małym fragmencie skóry. Ogólne zasady stosowania wcierek zebraliśmy w osobnym poradniku: wcierka do skóry głowy. BioBalance Scalp sprawdziliśmy w badaniu na 20 osobach.

Jaki szampon na suchą skórę głowy

Szampon do suchej skóry głowy ma przede wszystkim umyć ją łagodnie. Producenci dobierają siłę składników myjących do rodzaju włosów: do tłustych mocniejsze, do farbowanych i po trwałej łagodniejsze. Przy wrażliwej skórze głowy autorzy przeglądu w Skin Appendage Disorders polecają składniki myjące, które nie drażnią: amfoteryczne albo łagodne anionowe. Czym różnią się popularne składniki myjące, opisujemy w poradniku SLS i SLES w kosmetykach.

Dobrze, gdy obok nich w składzie stoją składniki wiążące wodę i pielęgnujące, takie jak gliceryna i pantenol. Taki skład ma nasz szampon z hydrolizowanym owsem i zieloną herbatą: składnikami myjącymi są w nim betaina kokamidopropylowa (amfoteryczna) i kokoamfooctan sodu. Obok nich w składzie stoją gliceryna, pantenol i hydrolizowany owies. Możesz go używać codziennie.

Wszystkie nasze szampony, odżywki i kosmetyki do skóry głowy stoją na półce Włosy.

Jak nawilżyć skórę głowy domowymi sposobami

W domu możesz sięgnąć po olej, żel aloesowy i nawilżacz powietrza.

Olej przed myciem. Przegląd o olejach do włosów w International Journal of Trichology opisuje olejowanie jako nakładanie oleju od nasady po końce, zwykle raz w tygodniu, przed myciem szamponem. Według autorów oleje działają przede wszystkim jako emolienty. Jak nałożyć olej i dobrze go spłukać, pokazujemy w poradniku olejowanie włosów.

Żel aloesowy. Wielocukry z aloesu wiążą wodę w skórze i zmiękczają łuszczący się naskórek. W badaniu na 20 kobietach kremy z ekstraktem z aloesu po 2 tygodniach zwiększyły nawodnienie warstwy rogowej skóry przedramienia. Sięgnij po gotowy żel kosmetyczny. Żółta wydzielina spod skórki liścia zawiera antrachinony, od których bierze się większość reakcji uczuleniowych na aloes, a w składnikach z aloesu do kosmetyków ich ilość jest ograniczona. Każdy żel najpierw sprawdź na małym fragmencie skóry. Więcej o roślinie piszemy na stronie o aloesie.

Nawilżacz powietrza. AAD poleca go przy suchej skórze, żeby podnieść wilgotność powietrza w domu.

Jak często myć włosy przy suchej skórze głowy

Gdy skóra głowy jest sucha, kusi, żeby myć włosy rzadziej. Zbyt rzadkie mycie, jak pisaliśmy wyżej, sprzyja jednak płatkom. Rytm mycia wyznacza to, jak szybko twoje włosy się brudzą i przetłuszczają. Przy prostych włosach i tłustej skórze głowy szampon bywa potrzebny codziennie. Włosy suche, kręcone lub gęste myjesz rzadziej, ale nie rzadziej niż raz na 2-3 tygodnie.

Podobnie wypadły dwa badania opisane w czasopiśmie Skin Appendage Disorders. Wzięli w nich udział dorośli z Azji bez chorób skóry głowy. W badaniu kontrolowanym codzienne mycie wypadło lepiej niż mycie raz w tygodniu we wszystkim, co mierzono na włosach i skórze głowy. W badaniu obserwacyjnym uczestnicy byli najbardziej zadowoleni ze stanu włosów i skóry głowy, gdy myli je 5-6 razy w tygodniu, a autorzy nie stwierdzili szkód dla włosów przy takim rytmie.

Plan pielęgnacji suchej skóry głowy na tydzień

Co	Jak często	Jak
Mycie szamponem	Tak często, jak włosy się brudzą i przetłuszczają; suche i kręcone przynajmniej raz na 2-3 tygodnie	5-10 minut, ciepła woda, szampon na skórę głowy
Odżywka	Za każdym razem po szamponie	Na długość włosów, przy suchych i kręconych od nasady
Wcierka BioBalance Scalp	1-2 razy w tygodniu	U nasady, 1-2 godziny przed myciem
Olej	Zwykle raz w tygodniu	Od nasady po końce, przed myciem
Peeling	Odstaw, gdy skóra jest podrażniona	Zasady opisujemy w tekście o peelingu skóry głowy
Nawilżacz powietrza	Gdy powietrze w domu jest suche	Podnosi wilgotność powietrza

Czego unikać przy suchej skórze głowy

• Drapania. Zamiast niego użyj sposobów z części o swędzeniu.
• Długich, gorących pryszniców.
• Pocierania ręcznikiem i wysokiej temperatury z suszarki, prostownicy czy lokówki.
• Peelingu na podrażnionej skórze. Autorzy przeglądu o wrażliwej skórze głowy radzą wtedy odstawić złuszczanie. Kiedy peeling ma sens i jak go robić, wyjaśniamy w osobnym tekście o peelingu skóry głowy.
• Nowego kosmetyku bez kilku dni obserwacji. Jeśli po farbowaniu albo po nowym lakierze, żelu czy piance skóra się zaczerwieni, pojawią się pęcherzyki lub pęknięcia, może to być reakcja na produkt. Po nowym kosmetyku przyglądaj się skórze głowy przez kilka dni.
• Słońca bez nakrycia głowy.

Jak to sprawdzić w składzie

Na opakowaniu skład jest podany w nazwach INCI. Przy suchej skórze głowy wypatruj w nim tych nazw:

• Glycerin (gliceryna) i Sodium Hyaluronate (sól sodowa kwasu hialuronowego). Unijna baza składników kosmetycznych CosIng opisuje je jako humektanty, czyli składniki wiążące wodę.
• Panthenol (pantenol) i Hydrolyzed Oats (hydrolizowany owies). W CosIng to składniki pielęgnujące skórę i włosy, które ograniczają elektryzowanie się włosów.
• Simmondsia Chinensis Seed Oil, czyli olej jojoba. CosIng podaje go jako emolient i składnik pielęgnujący włosy, a AAD wymienia olej jojoba wśród składników kremów na suchą skórę. Więcej o nim przeczytasz na stronie o oleju jojoba.
• Cocamidopropyl Betaine (betaina kokamidopropylowa) w szamponie. To amfoteryczny składnik myjący. Według przeglądu w Indian Journal of Dermatology betainy trafiają do szamponów dla dzieci oraz do szamponów do włosów cienkich i zniszczonych. Nie szczypią w oczy, dobrze się pienią i zostawiają włosy łatwe do ułożenia.

Patrz też na kolejność. Składniki podaje się od tego, którego jest najwięcej. Te, których jest mniej niż 1%, mogą stać w dowolnej kolejności. Etykietę krok po kroku rozkładamy w poradniku jak czytać skład kosmetyku.

Kiedy iść do dermatologa

Umów się na wizytę u lekarza rodzinnego lub dermatologa, gdy:

• swędzenie skóry głowy jest bardzo silne, skóra jest zaczerwieniona lub opuchnięta albo pojawiła się na niej nowa wysypka,
• swędzące, łuszczące się plamy masz również na twarzy albo na ciele,
• płatki nie znikają po 4 tygodniach stosowania szamponu przeciwłupieżowego z apteki,
• swędzenie przeszkadza ci w codziennym życiu albo wraca,
• skóra zostaje sucha mimo pielęgnacji opisanej wyżej,
• kosmetyk, także nawilżający, piecze, szczypie albo podrażnia skórę.

Swędzenie skóry w ciąży zgłoś lekarzowi.

AAD przypomina, że za uporczywą suchością skóry może stać choroba, na przykład atopowe zapalenie skóry albo łuszczyca. Dermatolog oceni też, czy płatki na skórze głowy nie są objawem łojotokowego zapalenia skóry, grzybicy skóry głowy albo wyprysku, i powie, co robić dalej. Swędzenie skóry głowy ma także inne przyczyny, na przykład wszy. Jeśli nie wiesz, skąd się bierze, pokaż skórę głowy lekarzowi.